واژه «نانبشتن» از واژههای کهن و کمتر رایج زبان فارسی است که در اصل همان صورت قدیمی و ادبی «ننوشتن» یا «نانوشتن» به شمار میآید و معنای آن انجام ندادن عمل نوشتن است. این واژه از پیشوند منفی «نا» و فعل «نبشتن» ساخته شده است؛ «نبشتن» در فارسی کهن به معنای نوشتن بوده و بعدها در زبان امروز بیشتر به صورت «نوشتن» رواج یافته است. بنابراین، «نانبشتن» به مفهوم چیزی را ثبت نکردن، مکتوب نساختن یا از نوشتن خودداری کردن به کار میرود. در متون قدیمی و ادبی، این واژه ممکن است برای بیان سکوت در نگارش، پرهیز از ثبت مطلبی یا حتی فراموش کردن نوشتن موضوعی استفاده شده باشد. برای نمونه، اگر نویسندهای مطلبی را ثبت نکند یا نامهای را ننویسد، در زبان کهن میتوان گفت آن را «نانبشت». این واژه نشاندهنده ساختار زبان فارسی در دورههای گذشته نیز هست، زیرا در فارسی قدیم فعل «نبشتن» کاربرد فراوانی داشته و بعدها به تدریج جای خود را به «نوشتن» داده است. از نظر ادبی، «نانبشتن» حالتی رسمی، کهن و شاعرانه دارد و امروزه در گفتوگوی روزمره تقریباً استفاده نمیشود، اما در مطالعه متون کلاسیک فارسی ممکن است با آن روبهرو شویم. این واژه علاوه بر معنای ساده ظاهری، گاهی در ادبیات میتواند مفهومی کنایی نیز داشته باشد؛ برای مثال، «نانبشتن» ممکن است اشاره به پنهان نگه داشتن حقیقت، خودداری از ثبت سخنی یا سکوت عمدی در برابر موضوعی خاص باشد. از دیدگاه زبانی، این واژه نمونهای از فعلهای منفی در فارسی کهن است که با افزودن پیشوند «نا» ساخته شدهاند.
نانبشتن
لغت نامه دهخدا
نانبشتن. [ ن ِ ب ِ ت َ ] ( مص منفی ) نانوشتن. ننوشتن.