«حب عنبر» در متون طب سنتی به نوعی قرص یا داروی معطر گفته میشود که از ترکیب چند ماده خوشبو و دارویی ساخته میشده و هدف اصلی آن خوشبو کردن دهان و برطرف کردن بوی نامطبوع بوده است. این ترکیب بر اساس نوشتههای حکمای قدیم، از موادی مانند عنبر، مشک، قرنفل، مصطکی و برخی مواد گیاهی و حیوانی معطر تهیه میشده و به شکل حب یا قرصهای کوچک درمیآمده است. در گذشته، این داروها بیشتر برای افراد درباری و پادشاهان تهیه میشد تا هنگام گفتوگو یا حضور در جمع، دهان آنان خوشبو و مطبوع باشد. حب عنبر علاوه بر خاصیت خوشبوکنندگی، در برخی منابع طب سنتی دارای اثرات تقویتی و کمککننده به هضم نیز دانسته شده است. روش مصرف آن به صورت خوردن یک عدد حب در روز همراه با نوشیدنیهایی مانند آب یا شیر ذکر شده است که بسته به مزاج فرد تنظیم میشده است. در متون کهن، این نوع داروها نشاندهنده توجه ویژه به بهداشت دهان و نیز زیبایی و آداب معاشرت در طب سنتی بودهاند. حب عنبر به عنوان یکی از ترکیبات ارزشمند و خوشبو در میان داروهای سنتی شناخته میشده و به دلیل عطر قوی و ترکیبات خاص خود مورد توجه حکما قرار داشته است. بنابراین، «حب عنبر» نوعی داروی معطر و قرص گیاهی در طب سنتی است که از مواد خوشبو تهیه میشده و برای خوشبو کردن دهان و گاهی تقویت بدن مورد استفاده قرار میگرفته است.
حب عنبر
لغت نامه دهخدا
حب عنبر. [ ح َب ْ ب ِ عَم ْ ب َ ] ( اِ مرکب ) از مخترعات حکیم مؤمن است که برای خوشبوئی دهان پادشاه ساخته است، در تحفه گوید: جمعی کثیر از اطباء جهت نواب خاقان خلدآشیان صاحب قران به جهت این امر حبها ترتیب نموده هر یک بی علتی نبوده بعضی زود آب میشد، وبعضی با اندک وقتی نرم میشد و بعضی بدمزه بود، و این حب بغایت مستحسن طبع شد، و فی الواقع بیعدیل است: پنیر مایه اشتر اعرابی 12، عنبر اشهب 12، مشک 11، خصیة الثعلب 12، خولنجان 12، مصطکی 11، قرنفل 11، به قدر مغز فندق حب سازند و روزی یک عدد تناول نمایند و از عقب او شراب یا شیر تازه یا آب تره تیزک یا آب نخود خیسانیده بنوشند، و ازین حب تا نیم مثقال میتوان خورد و مرطوب المزاج زیاده میل میتواند نمود. ( تحفه حکیم مؤمن باب 2 از قسم 2 ص 145 تهران 1277 هَ. ق. ).
فرهنگ فارسی
از مخترعات حکیم مومن است که برای خوشبویی دهان پادشاه ساخت
