فرهنگستان زبان و ادب
مارپیچ آلفا
{alphahelix,?? helix} [زیست شناسی-پروتگان شناسی] یکی از انواع ساختار دوم پروتئین ها که شکلی مارپیچی دارد
مارپیچ آلفا
{alphahelix,?? helix} [زیست شناسی-پروتگان شناسی] یکی از انواع ساختار دوم پروتئین ها که شکلی مارپیچی دارد
مارپیچ آلفا. ساختاری مارپیچی که از آمینواسیدها تشکیل یافته و در ساختمان پروتئین ها نقش دارد. این ساختار به علت داشتن پیوند هیدروژنی آبدوست است. مارپیچ آلفا یکی از ساختارهای دوم رایج در پروتئین هاست. مارپیچ آلفا یک مارپیچ راستگرد است که ساختار آن هر ۵. ۴ آنگستروم یکبار تکرار می شود. در هر دو مارپیچ آلفا، ۳. ۶ اسید آمینه وجود دارد. یعنی هر ۱. ۵ آنگستروم یک اسید آمینه در طول مارپیچ آلفا قرار می گیرد. هر گروه کربوکسیل و آمین در مارپیچ آلفا با اسید آمینه ای با فاصله چهار تا از خود، دارای پیوند هیدروژنی می باشد و این الگو در سراسر مارپیچ، غیر از چهار اسیدآمینه در دو انتهای آن تکرار شده است. مارپیچ آلفا رایج ترین آرایش ساختاری در ساختار ثانویه پروتئین ها است. همچنین این افراطی ترین نوع ساختار موضعی است، و این ساختار محلی است که به آسانی از روی دنباله ای از اسیدهای آمینه پیش بینی می شود.
مارپیچ آلفا دارای یک ساختار مارپیچ دست راست است که در آن هر ستون فقرات گروه N - H با پیوند هیدروژنی به گروه C=O از اسید آمینه که چهار باقیمانده اولیه در توالی پروتئین است، پیوند می خورد. مارپیچ آلفا نیز معمولاً به نام:
💡 دست ئیاف از ۲ مارپیچ آلفا تشکیل شدهاست که توسط یک ناحیهٔ حلقهای کوچک (حاوی ۱۲ اسید آمینه) به هم وصل میشوند و معمولاً به یونهای کلسیم اتصال مییابند. دست ئیاف در دومین ساختاری پروتئین پیامرسانی سلولی «کالمودولین» و پروتئین ماهیچهای تروپونین سی نیز یافت میشود.
💡 برخی از اعضای این خانواده پروتئینی عبارتند از: گیرنده پپتید وازواکتیو رودهای، گیرنده سکرتین، گیرنده کلسیتونین و گیرنده هورمون پاراتیروئید. همگی اینها کارشان را از طریق فعالسازی آدنیلات سیکلاز و مسیرِ فسفاتیدیل-اینوزیتول-کلسیم انجام میدهند و همگی از ۷ مارپیچ آلفا تشکیل شدهاند.
💡 بهلحاظِ ساختمانی، دومین مجری مرگ، زیرگروهی از موتیفهای ساختاری پروتئین موسوم به تاشدگی مرگ هستند که ۶ مارپیچ آلفا دارند و شباهت ساختمانی بسیاری با دومین مرگ دارند.
💡 رایجترین ساختارهای ثانویه، مارپیچ آلفا و صفحات بتا هستند. سایر مارپیچها، مانند مارپیچ π، از نظر انرژی دارای الگوهای پیوند هیدروژنی مطلوبی هستند، اما بهندرت در پروتئینهای طبیعی مشاهده میشوند.
💡 از احتمالات مربوط به مارپیچ آلفا بودن یا صفحهٔ بتا بودن آن پنجره بیشتر میشود و در نتیجه یک دور پیشگویی میشود. اگر دو شرط اول برقرار باشند ولی احتمال یک صفحهٔ بتا