حمدان بن اشعث

[ویکی شیعه] حمدان قرمط، رهبر و بنیان گذار جنبش قرمطیان در کوفه، در سده سوم هجری بوده است. او مانند سایر فاطمیان آن زمان، منتظر بازگشت محمد بن اسماعیل فرزند امام صادق(ع) بود. وی به کمک عبدالله بن میمون در زمان مأمون عباسی به تاسیس دعوت اسماعیلیان نقش داشته است. با کمک گروهی که در کوفه جمع کرده بود، مدتی مردم را به خلیفه فاطمی، مهدی عبیدالله دعوت می کرد. به دلیل انحراف خلیفه از عقائد فاطمی، از او فاصله گرفت و بیعت خویش را با حکومت مرکزی گسست. تاریخ وفات و محل وفات وی نیز مانند تاریخ تولدش معلوم نیست.
حمْدان قَرْمَط، شهرت حمدان بن اَشْعَث، رهبر و بنیان گذار جنبش قرمطیان در کوفه، در سده سوم هجری. به رغم شهرت وی، در منابع، درباره خانواده و تبار و تولد و آغاز زندگی اش تا تاریخ ۲۶۱ و بنابه نقلی، تا ۲۶۴ اطلاعی در دست نیست.
حمدان لقب قرمط داشت. این لقب به سبب کوتاهی قد و پاهایش و نیز کوتاهی گام هایش به او داده شد.

💡 همان گونه كه بيان شد قرامطه پيروان فردى ملقب به قرمط يا قرمطويه هستند و ازفرقه مباركيه منشعب شدند. مباركيه برخلاف اسماعيليه خالصه كه پس از امام صادقعليه السلام به امامت اسماعيل معتقد بودند، به امامت محمد فرزنداسماعيل اعتقاد داشتند. قرمطويه ابتدا پيرو فرقه مباركيه بود اما پس از مدتى با ابرازآراء جديد راه خود را از مباركيه جدا كرد. ظاهرا نام اصلى قرمطويه، حمدان بن اشعث استكه گاه حمدان قرمط نيز خوانده مى شود. دليل ملقب شدن حمدان به قرمط اين بود كه((قرمطة )) وقتى در مورد راه رفتن به كار مى رود، به معناى نزديكى قدمهاست و حمدانبه دليل كوتاهى قد و پاها، قدمهايش نزديك به هم بود. (136)

💡 ابوعبدالله رزام در کتابی که بر رد اسماعیلیه نوشته و پرده از مذاهب آنان برداشته گفتاری دارد که ما آنرا با همان الفاظ در اینجا می‌آوریم و عهده دار صدق و کذب او نیستیم. وی می‌گوید : عبدالله بن میمون معروف به قداح از مردم قوزح العباس نزدیک اهواز بود. پدرش میمون که فرقه معروف میمونیه منسوب به اوست پیروی خود را از دعوی ابوالخطاب محمد بن ابو زینب در خدا بودن امام علی آشکار ساخت.میمون و پسرش هر دو از دیصانیان بودند.عبدالله پس از مدتی به عسکر مکرم(مکانی نزدیک شوشتر امروزی بوده‌است) نقل مکان کرد ولی چون در سختی و فشار قرار گرفت از آنجا به سباط نوح(بلاش آباد در نزدیکی مداین منسوب به بلاش بن فیروز ساسانی)رفت.پس از آن به بصره رفت و به گروهی از فرزندان عقیل بن ابیطالب در آمد.و از آنجا به سلمیه در نزدیکی حمص رفت. در آنجا کشت زارهایی خریده و دعات خود را به اطراف کوفه گسیل داشت و در همین محل با حمدان بن اشعث ملقب به قرمط آشنا شد...