حبیب اﷲ شیرازی

میرزا حبیب‌الله شیرازی مشهور به «قاآنی» یکی از نامدارترین شاعران و قصیده‌سرایان دوره قاجار بود که در سال ۱۲۲۳ هجری قمری در شهر شیراز به دنیا آمد. او فرزند محمدعلی گلشن کرمانشاهی بود و از خانواده‌ای اهل ادب و دانش برخاست و از همان دوران کودکی به تحصیل علوم مختلف علاقه نشان داد. قاآنی پس از گذراندن آموزش‌های مقدماتی در شیراز، برای ادامه تحصیل راهی مشهد شد و در آنجا دانش خود را در ادبیات، حکمت و علوم دینی گسترش داد. او در شعر فارسی و ادبیات عرب مهارت فراوانی پیدا کرد و به دلیل توانایی چشمگیرش در قصیده‌سرایی، در دربار پادشاهان قاجار شهرت زیادی به دست آورد. فتحعلی‌شاه قاجار به سبب دانش و قدرت شعری او، لقب «مجتهدالشعرا» را به وی داد و محمدشاه نیز او را «حسان‌العجم» می‌نامید. قاآنی تنها شاعر نبود، بلکه در علوم دیگری مانند ریاضیات، منطق، کلام و حکمت نیز دانش بالایی داشت و حتی با زبان‌های فرانسه و انگلیسی آشنایی قابل توجهی پیدا کرده بود. دیوان اشعار او شامل هزاران بیت شعر است و از نظر فصاحت، آرایه‌های ادبی و توانایی در قافیه‌پردازی از آثار برجسته ادب فارسی به شمار می‌رود. او همچنین کتابی به نام «پریشان» نوشت که نثری شبیه به گلستان سعدی دارد و شامل حکایت‌ها، پندها و نوشته‌های ادبی و طنزآمیز است. قاآنی در شعرهای خود گاهی از شوخی‌های ادبی، بازی‌های زبانی و سبک‌های متفاوت استفاده می‌کرد که نشان‌دهنده توانایی بالای او در فن شاعری بود. این شاعر برجسته سرانجام در سال ۱۲۷۰ هجری قمری در تهران درگذشت و در حرم حضرت عبدالعظیم در شهر ری به خاک سپرده شد.