کلمه نکوهیدن در زبان فارسی به معنای سرزنش کردن یا ملامت کردن است و به عمل بیان نارضایتی یا عدم رضایت از رفتار یا عملکرد فرد یا گروهی اشاره دارد.
معانی و مفاهیم:
سرزنش کردن: نکوهیدن به معنای انتقاد از رفتار یا عمل ناپسند فردی است که به دلیل نادرست بودن یا غیراخلاقی بودن آن عمل، مورد سرزنش قرار میگیرد.
انتقاد کردن: این واژه همچنین میتواند به معنای بیان نارضایتی یا اشکال به یک عمل یا رفتار باشد، چه در سطح فردی و چه در سطح اجتماعی.
کاربردها:
اجتماعی: در تعاملات اجتماعی، نکوهیدن به معنای ابراز نارضایتی از رفتارهای ناپسند یا غیراخلاقی است.
اخلاقی و دینی: در متون دینی و اخلاقی، نکوهیدن به عنوان یک عمل مثبت در نظر گرفته میشود که به افراد کمک میکند تا از اشتباهات خود آگاه شوند و به سمت بهبود حرکت کنند.
ادبیات: در ادبیات، این واژه میتواند به عنوان ابزاری برای انتقاد از جامعه یا رفتارهای ناپسند به کار رود.
معادلات و مترادفها:
مترادفها: سرزنش، انتقاد، عیبجویی، ملامت.
معادلها در زبانهای دیگر: در انگلیسی: to criticize یا to blame.
متضادها: ستایش کردن و تشویق کردن.
نکوهیدن. [ ن ِ دَ ] ( مص ) سرزنش کردن. ( غیاث اللغات ) ( از برهان قاطع ) ( از معیار جمالی ) ( ناظم الاطباء ). ملامت کردن. ( غیاث اللغات ) ( ناظم الاطباء ). نکوهش. ( جهانگیری ). مذمت نمودن. عیب گفتن. ( برهان قاطع ) ( از ناظم الاطباء ). بدگوئی کردن. ( فرهنگ خطی ). ذم. ( ترجمان القرآن ) ( از منتهی الارب ) ( تاج المصادر بیهقی ). ملامة. ( دهار ) ( منتهی الارب ). لوم. ( تاج المصادر بیهقی ) ( دهار ) ( منتهی الارب ). هجا. ( دهار ) ( تاج المصادر بیهقی ) ( منتهی الارب ). هجو. تهجاء. لومة. ( تاج المصادر بیهقی ) ( منتهی الارب ). تأنیب. ( صراح ). توبیخ. ملام. عذل. تعذیل. عذم. عرز. تفنید. ( از منتهی الارب ). تحقیر نمودن. کوچک شمردن. حقیر پنداشتن. اهانت کردن. سبک شمردن. رد کردن. قبول ناکردن. ناپسندیدن. زشت و ناخوش گفتن. شکایت کردن از کسی. اهانت کردن از دین [کذا ]. ( از ناظم الاطباء ). مقابل ستودن. ( فرهنگ فارسی معین ). قدح. نقد. بذء. ثرب. اثراب. لحی. تلاحی. تعییر. تبکیت. الامة. ثلب. ( یادداشت مؤلف ):
در نکوهیدن کسان دارد
صد زبان و به عیب خود اخرس.ابوالمؤید.دیگر روز ضحاک که امیر دمشق بود از مردمان بیعت خواست از بهر عبداﷲبن زبیر و بر منبر شد و یزید را بنکوهید و بسیار دشنام داد. ( ترجمه طبری بلعمی ). مردمان گرد آمدند پس [ قتیبه ] برخاست و خطبه کرد و خدای را ثنا کرد و ایشان را دیگرباره نکوهید و جفا کرد و سخن های درشت گفت. ( ترجمه طبری بلعمی ). خالد... گفت ای مردمان شما را معلوم است که پدرم چه نیکوئی کرد به جای ضحاک و امروز او را دشنام می دهد و می نکوهد و مرا می ستاید. ( ترجمه طبری بلعمی ).
بترسیدم از کردگار جهان
نکوهیدن کهتران و مهان.فردوسی.که این را منش بود و دیگر نبود
یکی را نکوهید و دیگر ستود.فردوسی.کنم من هرّه را جلوه نکوهم شلّه را زیرا
که هرّه درخور جلوه است و شلّه درخور جلّه.عسجدی.گرْش بنکوهی ندارد شرم و باک
ورْش بنوازی نیابی زو ثواب.ناصرخسرو.مر مرا گوئی چون هیچ برون نائی
چه نکوهیم که از دیو گریزانم.ناصرخسرو.جهود را چه نکوهی که تو به سوی جهود
بسی نغام تری زآن که سوی توست جهود.ناصرخسرو.و به زیر علم گودرز پیران را کشته یافت، شکرگذاری کرد و او را بنکوهید. ( فارسنامه ابن بلخی ص 46 ). صاحب زبان بر وی دراز کرد و به نامه ها وی را نکوهید. ( نوروزنامه ).
(نَ یا ن دَ ) (مص م. ) سرزنش کردن، ملامت کردن.
سرزنش کردن، زشت گفتن، ملامت کردن، مذمت کردن: به نکوهش مکن درون ها ریش / خویشتن را نکوه از همه بیش (کسائی: ۶۳ ).
سرزنش کردن، زشت گفتن، ملامت کردن، زشت شمرده شده
(مصدر ) (نکوهید نکوهد خواهد نکوهید بنکوه نکوهنده نکوهیده نکوهش ) ۱ - سرزنش کردن عیب گفتن مقابل ستودن: تا اکنون بر عاشقان می نکوهیدم و اکنون مرا نکوهند. ۲ - غلبه کردن.
سرزنش کردن، ملامت کردن.