طاس و پنگان

«طاس و پنگان» ابزاری باستانی برای اندازه‌گیری زمان است که در ایران برای مدیریت آب و کشاورزی کاربرد داشته است. پنگان یا همان فنجان، کاسه‌ای فلزی، معمولاً از جنس مس، بود که در ته آن سوراخی تعبیه شده بود. این کاسه بر روی آب قرار می‌گرفت و با پر شدن و سپس غرق شدن آن، یک واحد زمانی مشخص می‌شد. این وسیله به کشاورزان کمک می‌کرد تا زمان دقیق را اندازه‌گیری کنند و تقسیم آب قنات‌ها به شکل منظم و عادلانه انجام شود. طاس و پنگان نوعی «ساعت آبی» محسوب می‌شد و پیش از ابزارهای مدرن، روشی دقیق برای محاسبه اوقات شبانه‌روز فراهم می‌کرد. استفاده از این ابزار نشان‌دهنده هوش و ابتکار کشاورزان ایرانی در مدیریت منابع آب و زمان بود. این وسیله در طول تاریخ، جزو مهم‌ترین ابزارهای محاسبه زمان و برنامه‌ریزی کشاورزی به شمار می‌آمد. کاربرد آن علاوه بر تقسیم آب، برای تعیین زمان دقیق کارهای روزانه در روستاها نیز مورد استفاده قرار می‌گرفت. بنابراین، «طاس و پنگان» نمونه‌ای از فناوری سنتی ایرانی برای اندازه‌گیری زمان و مدیریت منابع طبیعی است.