معاقل

معاقل. [ م َ ق ِ ] ( ع اِ ) ج ِ مَعقِل. ( ناظم الاطباء ). جاهای پناه و قلعه ها. ( آنندراج ) ( غیاث ) ( ناظم الاطباء ). پناهگاهها: قلاع و معاقل آن اطراف که در هیچ ایام، اعلام اسلاف بدان نرسیده بوده... مستخلص و مستصفی کرد. ( ترجمه تاریخ یمینی چ 1 تهران ص 34 ). آن مخاذیل را به تدریج از آن مضیق دور می کرد و معاقل و موائل ایشان می ستد. ( ترجمه تاریخ یمینی، ایضاً ص 323 ). ابواب احتیاط و اسباب استظهار به معاقل وثیق و خنادق عمیق به احکام رسانید. ( ترجمه تاریخ یمینی ایضاً ص 324 ). معاقل و حصون هند بر دست لشکر او زیر و زبر گردید. ( ترجمه تاریخ یمینی ایضاً 417 ). و سایر جزایر دریابار با حصانت معاقل و مناعت منازل آن از کنار آب بصره تا سواحل هند... منتظم شد. ( المعجم ص 18 ).و آن چنان قومی که به مناعت جانب و حصانت معاقل و کثرت مال و شرکت رجال... ( جهانگشای جوینی ). و رجوع به معقل شود. || مکانهای قلب و مشکل. ( غیاث ) ( آنندراج ). جایهای سخت و مشکل و صعب. ( ناظم الاطباء ). || سرحدها. ( غیاث ) ( آنندراج ) ( ناظم الاطباء ). || ج ِ مَعقُلَه. ( منتهی الارب ) ( آنندراج ) ( ناظم الاطباء ) ( اقرب الموارد ). || هم علی معاقلهم الاولی؛ ای الدیات التی کانت فی الجاهلیة او علی مراتب آبائهم و حالاتهم. ( منتهی الارب ) ( ناظم الاطباء ) ( اقرب الموارد ). و رجوع به مَعقُلَه شود.

= معقل

( اسم ) جمع معقل: ۱ - جاهای پناه پناهگاهها: و سایرجزایر دریا بار با حصانت معاقل و مناعت منازل آن از کنار بصره تا سواحل هند... منتظم شده. ۲ - جاهای عقال کردن شتر. ۳- کوههای بلند.

💡 «قلعه بیت النعمان» مابین سال‌های (۱۶۲۴–۱۷۴۱م) که أوج حکمرانی (أئمة الیعاربة) بوده، یکی از معاقل استراتیژیکی منطقه بوده‌است، و در حفظ وأمنیت منطقه نقش ایفایی داشته بوده‌است. مدتی نیز به عنوان مسکن مسافرین وشخصیات بازر و أعیان دولت الیعاربة استفاده شده‌است. همچنین گاهی معقل رزمندگان قشون دولت الیعاربة بوده، وگاهی نیز برای برگزاری جشنواره‌های ملی مورد استفاده قرار گرفته‌است.

💡 واز آنجا که معلوم است ایجاد تعدد أبراج واستحقامات وفتحات وتیرکش تیر اندازی وجاهای نگهبانان برای حفاظت از منطقه ایجاد نموده بوده أند و به‌طور شبانه روزی نگهبانان در این برج‌ها کشیک می‌داده أند. «قلعه أسود» قلعهٔ ایست با موقعیت بسیار عالی سوق الجیشی که برفراز «تپهٔ» بلندی ما بین کوه و دره و در امتداد راه دو شهر مهم آن دوران عبری و بریمی واقع شده بوده‌است و نقش برجسته أی در راه بازارگانی وکالاهای تجارتی داشته بوده‌است. چنانکه این دوشهر در عصور وسطی وتا ظهور فجر اسلام نقش ایفایی بر سر راه شرق و جنوب داشته بوده‌است، و «حصن الأسود» یکی از مهمترین معاقل آن دوران بوده‌است. این قلعه از قدیمی‌ترین دژهای دفاعی منطقه ظاهره عمان است.