عبارت «داغ بلند» در زبان فارسی یک ترکیب وصفی با ریشه در کاربردهای کنایی و ادبی است که در متون کهن بیشتر بهصورت استعاری به کار رفته و معنای ظاهری آن با معنای مجازیاش تفاوت دارد. در معنای اصلی لغوی، «داغ» به نشانه یا اثر سوختگی و علامت بر بدن گفته میشود، اما در این ترکیب، مفهوم آن از حالت جسمانی فراتر رفته و به نشانهای معنوی و ظاهری در چهره انسان اشاره دارد. «داغ بلند» در فرهنگهای لغوی مانند دهخدا، کنایه از اثر و نشانی است که بر پیشانی افراد بر اثر سجدههای طولانی و مکرر در عبادت باقی میماند. این نشانه در نگاه ادبی، نمادی از دینداری، عبادت فراوان و خشوع در برابر خداوند به شمار میآید. در واقع، این اصطلاح به نوعی برجستگی معنوی و روحانی اشاره دارد که در قالب یک علامت ظاهری در پیشانی جلوهگر میشود. کاربرد این عبارت در شعر و ادب فارسی اغلب با مفاهیمی چون زهد، تقوا و عبادت همراه است و برای ستایش اهل عبادت به کار میرود. از منظر بلاغی، «داغ بلند» نمونهای از زبان کنایهآمیز است که یک حالت معنوی را با تصویری جسمانی بیان میکند. در متون ادبی، این ترکیب میتواند نشاندهنده احترام یا اشاره به شدت عبادت و سجدههای طولانی باشد. همچنین در برخی اشعار، از آن برای بیان نالهها یا حالات روحی عمیق نیز بهصورت استعاری استفاده شده است. در نهایت، «داغ بلند» واژهای است که از یک مفهوم ساده فیزیکی به یک نشانه فرهنگی و معنوی ارتقا یافته و بیانگر پیوند میان ظاهر و باطن در زبان و ادب فارسی است.
داغ بلند
لغت نامه دهخدا
داغ بلند. [ غ ِ ب ُ ل َ ] ( ترکیب وصفی، اِ مرکب ) کنایه از نشانی باشد که بسبب سجده کردن بسیاری در پیشانی مردم بهم رسد. ( برهان ). داغ بلندان.
فرهنگ فارسی
کنایه از نشانی باشد که بسبب سجده کردن بسیاری در پیشانی مردم بهمرسد
جمله سازی با داغ بلند
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 ز سعی شعله خوشست آشیان طرازی داغ بلند رفتهای ای ناله ساعتی بنشین