مفلوج

مفلوج. [ م َ ] ( ع ص ) آنکه اندام او از بیماری سست شده باشد، ج، مفالیج. ( مهذب الاسماء ). فالج زده. ( منتهی الارب ) ( آنندراج ) ( غیاث ). گرفتار فالج. ( ناظم الاطباء ). مبتلا به بیماری فالج. ج، مفالیج. ( از اقرب الموارد ). فالج گرفته. ( بحر الجواهر ). صاحب بیماری فالج. فالج زده. لَس. لَمس. ( از یادداشت به خط مرحوم دهخدا ): مفلوج فغان می کرد و من می داشتم تا آنگاه که مفلوج از بانگ سست شد. ( هدایة المتعلمین چ متینی ص 263 ). و ابوزکار نشابوری حکایت کرد که به بغداد من مقاطعه کردم یکی مفلوج را به بسیار دینار و به یک روز علاج کردم. ( هدایة المتعلمین چ متینی ص 263 ).
شب بیدار و این دو دیده من
همچو سیماب در کف مفلوج.آغاجی ( از یادداشت به خط مرحوم دهخدا ).سرسران ز شغب گشت چون سر مفلوج
دل یلان ز فزع ماند چون دل بیمار.مسعودسعد.بر شخص ظفرجوی فتد لرزه مفلوج
بر لفظ سخنگوی زند لکنت تمتام.مسعودسعد.پنجه سرو و شاخ گل گویی
دست مفلوج و پای محرور است.مسعودسعد ( دیوان چ رشیدیاسمی ص 43 ).روز سوم مرده برخاست و اگرچه مفلوج شد سالها بزیست. ( چهارمقاله ص 129 ).
از نشاط وصال چشم عدوت
چون بپرد خدنگ تو ز کمان
همچو سیماب در کف مفلوج
متحرک شود در او پیکان.عبدالواسع جبلی.و هرکه را دماغ تر بود بیشتر گرید چون زنان و کودکان و مستان و مفلوجان. ( ذخیره خوارزمشاهی ). چون دست و پای مفلوج. ( ذخیره خوارزمشاهی ).
خور به سرطان مانده تا معجون سرطانی کند
زآنکه مفلوج است و صفرا ازرخان انگیخته.خاقانی.ز جنبش نبد یکدم آرام گیر
چو سیماب بر دست مفلوج پیر.نظامی.گشاده خواندن او بیت بر بیت
رگ مفلوج را چون روغن زیت.نظامی.- مفلوج شدن؛ مبتلا به بیماری فالج شدن: محمد زکریا گوید: بسیار خداوند لقوه را دیدم که مفلوج شد و فالج هم در آن جانب افتاد که روی کژ بود. ( ذخیره خوارزمشاهی ).
- مفلوج گردیدن ( گشتن )؛ مفلوج شدن:
مفلوج گشته آتش و معلول گشته باد
هم خاک با عفونت و هم آب ناگوار.جمال الدین اصفهانی.رخش همام گفت که ما باد صرصریم
مفلوج گشته کوه ز برز توان ماست.خاقانی.

(مَ ) [ ع. ] (اِمف. ) فلج شده، عاجز.

کسی که به بیماری فلج مبتلا باشد، فلج شده، فالج.

فالج زده، کسی که به بیماری فالج مبتلا باشد، مفالیج جمع
( اسم ) آنکه به بیماری فالج مبتلی باشد فالج زده گرفتار فالج جمع: مفلوجین.

💡 یکی مفلوج بودست و یکی کور از آن هر دو یکی مفلس دگر عور

💡 تو مفلوجی و بارگی باد پای اگر عقل داری نجنبی ز جای

💡 ز جنبش نبد یک دم آرام گیر چو سیماب بردست مفلوج پیر

💡 رخش همام گفت که ما باد صرصریم مفلوج گشته کوه ز زور و توان ماست

💡 میان برف بود پای راهمان قدرت که دست و پنجه مفلوج راست در سیماب

💡 بسی کور از دعایش دیده ور شد بسی مفلوج عاجز ره سپر شد