سرتیز

سرتیز. [ س َ ] ( ص مرکب، اِ مرکب ) تیزمغز. ( برهان ). مردم تیزمغز. ( آنندراج ): نه گرفتار آمدی بدست جوانی معجب، خیره رأی، سرتیز، سبک پای. ( گلستان سعدی ). || خار. || نیزه. ( برهان ) ( آنندراج ). کنایه از سنان. ( انجمن آرا ). هر شی نوکدار. ( غیاث ). || تند و تیز. ( برهان ) ( آنندراج ). که دارای نوک تیز باشد. نوک تیز:
چو کاسموی و چو سوزن خلنده سرتیز
که دیده خار بدین صورت و بدین کردار.فرخی.ای خم شکسته بر سر چاه کمیز
با سوزن سوفار درست سرتیز.سوزنی.خنجر سرتیزش چو مژگان خوبان عشوه انگیز خونریز. ( حبیب السیر ص 322 ). || مژگان خوبان. ( برهان ) ( آنندراج ). کنایه از مژه. ( انجمن آرا ):
از بس خونها که ریخت غمزه سرتیز او
عشق به انگشت چپ میکند آن را شمار.خاقانی. || سرکش و جنگجو. ( غیاث ):
به پیش تست میان بسته لشکری سرتیز.؟ ( از جهانگشای جوینی ).سعدیا دعوی بی صدق به جایی نرسد
کندرفتار و بگفتار چنین سرتیزیم.سعدی.

( ~. ) (ص مر. ) زود خشم، تندخو.

تیز مغز مردم تیز مغز
( صفت ) آنچه که دارای نوک تیز باشد ( مانند شمشیر مژگان خوبان ).

زود خشم، تندخو.

💡 در وقارست همه خیر و سعادت زیرا هرکه سرتیز بود زخم خورد چون مسمار

💡 چو موی مژّه سرتیزی کن آخر بمویی قصد خونریزی کن آخر

💡 چونک مرا یار خواند دست سوی من فشاند تیز فرس پیش راند خاطر سرتیز من

💡 هزاران اشک خون آلود نوخیز فرو بارید از مژگان سرتیز

💡 کس نمی‌داند نزاری از کجا افتاده است شور در عالم ز نوکِ خامۀ سرتیزِ من

💡 بهر من دل‌خسته ای ترک کمان‌ابرو تیر مژه را کردی سرتیز چو پیکان‌ها