ریاکاری در زبان فارسی به حالتی گفته میشود که فرد در ظاهر خود را مؤمن، درستکار یا نیکوکار نشان میدهد، اما در باطن نیت واقعی او چیز دیگری است و اعمالش با آنچه نشان میدهد هماهنگ نیست. این واژه از «ریا» به معنای تظاهر و خودنمایی در کارهای نیک گرفته شده است و معمولاً برای توصیف رفتاری به کار میرود که در آن شخص برای جلب توجه دیگران یا کسب احترام اجتماعی، کارهای خوب را نه از روی صداقت بلکه از روی نمایش انجام میدهد. ریاکاری در متون اخلاقی و دینی یک صفت ناپسند شمرده میشود، زیرا در آن صداقت، اخلاص و نیت پاک وجود ندارد و عمل انسان برای رضایت دیگران صورت میگیرد نه برای حقیقت یا ارزش واقعی کار. چنین فردی ممکن است در حضور دیگران رفتارهای پسندیده نشان دهد، اما در خلوت یا موقعیتهای دیگر برخلاف آن عمل کند و همین تضاد میان ظاهر و باطن، اساس مفهوم ریاکاری را تشکیل میدهد. در زبان فارسی این واژه بار معنایی منفی دارد و معمولاً برای نقد رفتارهای غیرصادقانه و ظاهرسازانه به کار میرود. ریاکاری میتواند در رفتارهای اجتماعی، دینی یا حتی اخلاقی دیده شود و نشاندهنده نبود صداقت در شخصیت فرد است. در ادبیات فارسی نیز این مفهوم بسیار مورد توجه قرار گرفته و شاعران و نویسندگان آن را به عنوان یکی از موانع رشد اخلاقی انسان معرفی کردهاند. بنابراین، این کلمه به معنای تظاهر به خوبی و درستکاری در ظاهر، همراه با نیت نادرست و غیرصادقانه در باطن است که در فرهنگ اخلاقی رفتاری ناپسند و مذموم به شمار میآید.
ریاکاری
لغت نامه دهخدا
ریاکاری. ( حامص مرکب ) عمل و صفت ریاکار. ( یادداشت مؤلف ). رجوع به ریاکار شود.
فرهنگ عمید
عمل ریاکار.
فرهنگ فارسی
عمل و حالت ریا کار دورویی منافقی.
جمله سازی با ریاکاری
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 داغدار است دل از دست ریاکاریِ شیخ بس سیهکاری کین داغ به پیشانی کرد
💡 این مشاهدات سبب میشد که لاوی دید متفاوتی به دین رایجِ آن زمان پیدا کند. لاوی در باور خودش میاندیشید که کلیسا چیزی جز ریاکاری نیست و طبیعت و فطرت انسان، هیچ جایگاهی در آن ندارد.
