جساسه

( جساسة ) جساسة.[ ج َس ْ سا س َ ] ( ع ص ) تأنیث جَسّاس، بمعنی بسیار تجسس کننده اخبار. ( از ذیل اقرب الموارد ). || ( اِخ ) جانوری است که در جزایر باشد و تجسس اخبار کرده به دجال رساند. ( منتهی الارب ) ( آنندراج ) ( ناظم الاطباء ). دابه ای است در جزایر دریا که اخبار را بدست آورده و به دجال میرساند. ( از ذیل اقرب الموارد از قاموس ). دابه بزرگی که گویند با دجال به آخرالزمان ظاهر شود. ( از مسعودی ). دابةالارض. ( یادداشت مؤلف ).

جانوری که جاسوس دجال است.

[ویکی فقه] جسّاسه، موجودی مجهول الهویه در جزیره ای نامعلوم و نام حدیثی از تمیم الداری درباره ظهور دجال است.
در میان احادیثِ راجع به دجّال، حدیث جسّاسه جایگاه ویژه ای دارد.این حدیث، که فقط در مجامع حدیثی اهل سنت آمده، در بر دارنده حکایتی است از زبان تمیم الداری که برای پیامبر اسلام نقل کرده است.بنا بر این حدیث، رسول اکرم حکایت مذکور را بالای منبر برای مردم بازگفته و آن را مؤید سخن خود درباره دجّال شمرده است.
← حکایت تمیم
(۱) علاوه بر قرآن.(۲) ابن حبّان، کتاب المجروحین من المحدثین و الضعفاء و المتروکین، چاپ محمود ابراهیم زید، بیروت ۱۴۱۳/۱۹۹۲.(۳) ابن حجر عسقلانی، کتاب الاصابة فی تمییز الصحابة، مصر ۱۳۲۸، چاپ افست بیروت.(۴) ابن حنبل، مسندالامام احمدبن حنبل، بیروت: دارصادر.(۵) ابن ماجه، سنن ابن ماجه، استانبول ۱۴۰۱/۱۹۸۱.(۶) ابن منظور، لسان العرب.(۷) سلیمان بن اشعث ابوداوود، سنن ابی داود، چاپ محمد محیی الدین عبدالحمید، قاهره، (چاپ افست ) بیروت.(۸) محمود ابوریه، اضواء علی السنة المحمدیة، او، دفاع عن الحدیث، مصر ۱۳۸۳/۱۹۶۳.(۹) محمدبن احمد ازهری، تهذیب اللغة، چاپ علی حسن هلالی، قاهره.(۱۰) احمد امین، فجرالاسلام: یبحث عن الحیاة العقلیة فی صدر الاسلام الی آخرالدولة الامویة، قاهره ۱۳۷۰/۱۹۵۰.(۱۱) محمدجواد بلاغی، الهدی الی دین المصطفی، چاپ علی آخوندی، قم ۱۹۶۶.(۱۲) عمروبن بحر جاحظ، کتاب الحیوان، چاپ عبدالسلام محمدهارون، مصر) ۱۳۸۵ـ۱۳۸۹/ ۱۹۶۵ـ۱۹۶۹ (چاپ افست بیروت ۱۳۸۸/۱۹۶۹.(۱۳) جوادعلی، المُفَصَّل فی تاریخ العرب قبل الاسلام، بغداد ۱۴۱۳/۱۹۹۳.(۱۴) خلیل بن احمد، کتاب العین، چاپ مهدی مخزومی و ابراهیم سامرائی، قم ۱۴۰۹.(۱۵) محمد عزه دروزه، التّفسیرالحدیث: ترتیب السّور حسب النزول، بیروت ۱۴۲۱/ ۲۰۰۰.(۱۶) محمدبن ابی طالب دمشقی، من کتاب نخبة الدهر فی عجائب البرّ و البحر، چاپ عبدالرزاق اصفر، دمشق ۱۹۸۳.(۱۷) محمدبن موسی دمیری، حیاة الحیوان الکبری، قاهره ۱۳۹۰/۱۹۷۰، چاپ افست قم ۱۳۶۴ ش.(۱۸) محمدتقی دیاری بیدگلی، پژوهشی در باب اسرائیلیات در تفاسیر قرآن، تهران ۱۳۷۹ ش.(۱۹) محمدحسین ذهبی، الاسرائیلیات فی التفسیر و الحدیث، دمشق ۱۴۰۵/۱۹۸۵.(۲۰) جعفر سبحانی، الحدیث النبوی بین الروایة و الدرایة، قم ۱۴۱۹.(۲۱) محمدبن عبدالهادی سندی، شرح سنن ابن ماجة القزوینی، بیروت: دارالجیل.(۲۲) سلیمان بن احمد طبرانی، المعجم الکبیر، چاپ حمدی عبدالمجید سلفی، چاپ افست بیروت ۱۴۰۴.(۲۳) جعفر مرتضی عاملی، الصحیح من سیرة النبی الاعظم صلی اللّه علیه و آله و سلم، قم ۱۴۰۳.(۲۴) محمدبن احمد قرطبی، الجامع لاحکام القرآن، قاهره ۱۳۸۷/ ۱۹۶۷، چاپ افست تهران ۱۳۶۴ ش.(۲۵) زکریابن محمد قزوینی، آثارالبلاد و اخبارالعباد، بیروت ۱۴۰۴/۱۹۸۴.(۲۶) زکریابن محمد قزوینی، عجائب المخلوقات و غرائب الموجودات، قاهره ۱۳۹۰/۱۹۷۰، چاپ افست قم ۱۳۶۴.(۲۷) علی کورانی، تدوین القرآن، قم، دارالقرآن الکریم.(۲۸) محمدبن محمدمرتضی زبیدی، تاج العروس من جواهرالقاموس، چاپ ابراهیم ترزی و دیگران، کویت ۱۳۹۵/ ۱۹۷۵، چاپ افست بیروت.(۲۹) مسلم بن حجاج، صحیح مسلم، چاپ محمدفؤاد عبدالباقی، بیروت.(۳۰) محمدهادی معرفت، تفسیر و مفسران، قم ۱۳۷۹ـ۱۳۸۰ ش.(۳۱) عبدالمنعم نمر، علم التفسیر، قاهره ۱۴۰۵/۱۹۸۵.(۳۲) یحیی بن شرف نووی، صحیح مسلم بشرح النووی، بیروت ۱۴۰۷/۱۹۸۷.

💡 مسلم در صحيح، حديث جساسه را از طرق متعدد روايت مى كند كه يكى از آن طرق، طريقفاطمه بنت قيس خواهر ضحاك بن قيس است و اين زن از اولين مهاجرين به مدينه مىباشد.

💡 قابل ذكر است كه برادران اهل تسنن ما نه تنها معتقدند كه پيامبر صلّى اللّه عليه و آلهغيب نمى دانسته بلكه گاهى آن حضرت را از اشخاص عادى هم پايين تر و ناآگاهترتصور مى كنند، براى اثبات اين مطلب كلامى را از سيد رشيد رضا مؤ لف ((تفسيرالمنار)) در رابطه با توضيح و تفسير ((حديث جساسه ))نقل مى كنيم، اما قبل از نقل كلام او لازم است حديث جساسه را كه مسلم در صحيح در كتابالفتن واشراط الساعة، باب ذكر الدجال تحت عنوان قصه جساسه (378) روايت مىكند، متذكر شويم.