کله شقی

واژه «کله‌شقی» در زبان فارسی به معنای سرسختی، لجبازی و پافشاری بیش از اندازه بر نظر یا خواسته خود است، به گونه‌ای که فرد حاضر نباشد به آسانی نظر دیگران را بپذیرد یا رفتار خود را تغییر دهد. این واژه از دو بخش «کله» به معنای سر و «شَق» به معنای سخت و دشوار تشکیل شده است و در مجموع به کسی اشاره دارد که از نظر فکری و رفتاری انعطاف‌پذیری کمی دارد و بر عقیده یا تصمیم خود اصرار می‌ورزد. کله‌شقی معمولاً بار معنایی منفی دارد، زیرا چنین فردی حتی در مواقعی که دلایل منطقی و شواهد روشن در برابر او قرار می‌گیرد، باز هم ممکن است از پذیرش حقیقت یا تغییر دیدگاه خود خودداری کند. البته در برخی شرایط، این ویژگی می‌تواند جنبه‌ای مثبت نیز داشته باشد؛ برای مثال، اگر فردی در راه رسیدن به هدفی درست و ارزشمند با پشتکار و استقامت فراوان تلاش کند، ممکن است سرسختی او نشانهٔ اراده و پایداری تلقی شود، نه لجبازی. با این حال، هنگامی که این سرسختی از حد تعادل خارج شود و مانع گفت‌وگو، یادگیری یا پذیرش واقعیت گردد، به آن کله‌شقی گفته می‌شود. برای نمونه، اگر کسی بدون توجه به نظر کارشناسان یا تجربهٔ دیگران، فقط بر تصمیم اشتباه خود پافشاری کند، می‌گویند او فردی کله‌شق است. این واژه در گفت‌وگوهای روزمره بسیار رایج است و برای توصیف افرادی به کار می‌رود که انعطاف کمی دارند و به سختی از موضع خود عقب‌نشینی می‌کنند. بنابراین، «کله‌شقی» به معنای لجبازی و سرسختی بیش از اندازه در فکر یا عمل است و به ویژگی‌ای اشاره دارد که اگر با منطق و اعتدال همراه نباشد، می‌تواند باعث بروز مشکلات فردی و اجتماعی شود.

لغت نامه دهخدا

کله شقی. [ ک َل ْ ل َ / ل ِش َق ْ قی ] ( حامص مرکب ) یک دندگی. استبداد. ( فرهنگ فارسی معین ). صفت و چگونگی کله شق. ( یادداشت به خط مرحوم دهخدا ). || لجاجت. ( فرهنگ فارسی معین ). مقاومت بی ادبانه نسبت به بزرگتر یا قوی تر از خود. ( یادداشت به خط مرحوم دهخدا ). و رجوع به کله شق شود.

فرهنگ فارسی

۱ - یک دندگی استبداد ۲ - لجاجت.

سحرخیز یعنی چه؟
سحرخیز یعنی چه؟
قیز یعنی چه؟
قیز یعنی چه؟
فال امروز
فال امروز