قالقس

کلمه «قالقس» به نوعی گیاه به نام «شنگار» اشاره دارد. شنگار با نام علمی Alkanna، سرده‌ای از گیاهان علفی در تیره گاوزبان است و در مناطق مدیترانه‌ای و باختر آسیا می‌روید. این گیاه در گذشته با نام‌های چوب‌خو و هواچوبه نیز شناخته می‌شد و در فرهنگ‌های لغت به عنوان گیاهی با ریشه سطبر و برگ‌های سیاه مایل به سرخ توصیف شده است. شنگار حدود ۵۰ گونه دارد و در ایران گونه‌هایی مانند شنگار کوهستانی و شنگار جهرمی یافت می‌شود. از دیگر نام‌های این گیاه می‌توان به شنجار، چوب‌خو و در عربی «شجرةالدم» اشاره کرد. در متون طب سنتی، ریشه قرمز رنگ آن خواص درمانی دارد و در درمان برخی بیماری‌ها کاربرد داشته است. علاوه بر مصارف دارویی، شنگار در صنایع رنگ‌سازی نیز به کار می‌رود و از ریشه آن برای تهیه رنگ طبیعی استفاده می‌شود. این گیاه هم ارزش زیست‌محیطی دارد و هم در سنت‌های پزشکی و صنعتی جایگاه ویژه‌ای یافته است. بنابراین، «قالقس» نمادی از گیاهی با خواص متعدد و تاریخی طولانی است که هم در درمان و هم در هنر و صنعت کاربرد داشته است. کاربرد آن نشان‌دهنده پیوند انسان با طبیعت و استفاده بهینه از منابع گیاهی است.