جان جان

«جانِ جان» در متون لغوی و ادبی فارسی و عربی یک ترکیب کنایی و عرفانی است که معانی متعددی برای آن ذکر شده، اما مهم‌ترین و رایج‌ترین معنای آن «روح اعظم» یا حقیقت برتر حیات دانسته می‌شود. این تعبیر در نگاه عرفانی به مرتبه‌ای اشاره دارد که فراتر از جان معمولی انسان قرار دارد و به عنوان اصل و حقیقت جان‌ها شناخته می‌شود. در برخی منابع، «جان جان» به معنای ذات الهی نیز آمده است، زیرا در اندیشه عرفانی، خداوند سرچشمه و حقیقت همه جان‌ها و هستی است. این واژه در اشعار شاعران بزرگی مانند مولوی و نظامی نیز به کار رفته و معمولاً برای اشاره به حقیقتی برتر، نورانی و فراگیر استفاده شده است. در این کاربرد، «جان جان» به عنوان مبدأ حیات معنوی و سرچشمه آگاهی و وجود معرفی می‌شود. گاهی نیز در متون ادبی، این ترکیب برای اشاره به پیامبر اسلام یا انسان کامل به کار رفته است، زیرا او را واسطه فیض و حقیقت حیات معنوی می‌دانسته‌اند. در برخی کاربردهای غیرعرفانی و لغوی، معانی دیگری نیز برای آن ذکر شده، مانند غذایی که به ته دیگ چسبیده یا نوعی نان خاص، اما این معانی فرعی و کمتر رایج هستند. همچنین در برخی منابع، به صورت استعاری برای آتش تند و سوزان نیز به کار رفته است، با اشاره به ارتباط نمادین آن با آفرینش جن از آتش. با این حال، معنای غالب و مهم این ترکیب در ادبیات عرفانی همان «روح اعظم» و حقیقت برتر وجود است. در مجموع، «جان جان» اصطلاحی چندمعنایی است که بیش از همه به حقیقت عالی حیات و ذات برتر هستی اشاره دارد.

لغت نامه دهخدا

جان جان. [ ن ِ ] ( ترکیب اضافی، اِ مرکب ) کنایه از روح اعظم است. ( برهان ) ( آنندراج ) ( ناظم الاطباء ). || جان جانها. ( آنندراج ):
علم جان جان تست ای هوشیار
گر بجویی جان جان را درخور است.ناصرخسرو.مکان علم فرقانست و جان جان تو علمست
ازین جان دوم یکدم بجان اولت بردم.ناصرخسرو.مبین در دل که او سلطان جانست
قدم در عشق نه کو جان جانست.نظامی. || ذات حق تعالی. ( برهان ) ( آنندراج ) ( ناظم الاطباء ):
من ز جان جان شکایت میکنم
من نیم شاکی، حکایت میکنم.مولوی. || هر طعامی که به ته دیگ چسبیده باشد. ( ناظم الاطباء ) ( برهان ) ( آنندراج ). || نوعی از نان که چندتو باشد. || آتش تیز زیرا که خلقت جان یعنی پدر جن از آتش بوده است. ( آنندراج ). || ( اِخ ) کنایه از حضرت رسول ( ص ) باشد:
قوت جانست این ای راست خوان
تا چه باشد قوت آن جان جان
زور جان کوه کن شق الحجر
زور جان جان در آن شق القمر.مولوی.عذرخواه عقل کل و جان تویی
جان جان و تابش مرجان تویی.مولوی.

فرهنگ فارسی

کنایه از روح اعظم

دانشنامه عمومی

جان جان (ترانه). "جان جان" ( ارمنی: Նոր պար ( Ջան ջան ) ; ترجمه فارسی : جانم ) ترانه ای از هنرمندان ارمنی اینگا و آنوش آرشاکیان است. این ترانه نماینده ارمنستان در مسابقه آواز یوروویژن ۲۰۰۹ بود و در مسابقه پایانی با امتیاز ۹۲ در جایگاه دهم این مسابقات ایستاد.
جان جان (فیلم ۲۰۲۳). جان جان ( به هندی: Jaane Jaan ) یا محبوب ( به انگلیسی: Beloved ) فیلمی هندی محصول سال ۲۰۲۳ و به کارگردانی سوجوی گوش است. در این فیلم بازیگرانی همچون کارینا کاپور، جایدیپ اهلاوات و ویجی وارما ایفای نقش کرده اند.

جمله سازی با جان جان

جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.

💡 دمی زین پوست بیرون آی چون من که مغز جان جان یابی تو روشن

💡 جا کرد خیال خال تو در دل و جان جان و دل من بسوخت داعیست مگر

💡 ز من تا جان جان یابی از این باز حجاب حرفها اینجا برانداز

💡 چون جان جان ندارد می‌دانک آن ندارد بس کس که جان سپارد در صورت فنایی

💡 حقیقت اسمها اندر مکان یافت از آن جوهر در آخر جان جان یافت