میدان نرده ای

{scalar field} [فیزیک] هر میدان تابع زمان و مکان که مقدارش در هر نقطه از فضا کمیتی عددی باشد

میدان نرده ای یا میدان اسکالر در ریاضیات و فیزیک، یک کمیت نرده ای را به هر نقطه از فضا تخصیص می دهد. این کمیت نرده ای، می تواند یک عدد ریاضیاتی یا یک کمیت فیزیکی اسکالر باشد. میدان های اسکالر، مستقل از مختصات است یعنی مقدار یک میدان اسکالر در یک نقطه از فضا از دید هر دو ناظری که از یکاهای یکسان استفاده می کنند، یکسان است. توزیع دما در فضا و توزیع فشار در یک سیال و میدان های کوانتومی با اسپین صفر مانند میدان هیگز مثال هایی از میدان نرده ای در فیزیک هستند. این میدان ها، موضوع نظریه میدان اسکالر هستند.
میدان های نرده ای در مقابل میدان های برداری و میدان های تانسوری قرار می گیرند که به ترتیب، یک بردار و یک تانسور به هر نقطه از فضا نسبت می دهند.
از دید ریاضیاتی، یک میدان نرده ای بر روی ناحیه U، یک تابع با مقادیر حقیقی یا مختلط یا یک توزیع بر روی U است. ناحیه U می تواند یک مجموعه از فضای اقلیدسی یا فضای مینکوفسکی یا به صورت عمومی تر، یک زیرمجموعه از یک خمینه باشد. یک میدان نرده ای، یک میدان های تانسوری از مرتبهٔ صفر است.

💡 با وجود اینکه نسبیت عام، پتانسیل گرانشی نرده‌ای فیزیک کلاسیک را با یک تانسور مرتبه دو جایگزین می‌کند، در برخی شرایط محدودتر، تانسور به میدان نرده‌ای کاهش می‌یابد. برای میدان‌های گرانشی ضعیف و سرعت‌های پایین (نسبت به سرعت نور)، پیش‌بینی‌های این نظریه به پیش‌بینی‌های قانون جهانی گرانش نیوتن همگرا می‌شوند.

💡 بالانویس‌ها در این بخش نمایشگر اندیس‌های پادورداها هستند و نه توان؛ مگر در مواردی که مربع یک عبارت را مشخص می‌نمایند. زیرنویس‌ها نمایشگر اندیس‌های همورداها هستند که مقادیری از ۰ تا ۳ می‌گیرند، مانند چهار-گرادیان میدان نرده‌ای φ:

💡 بر اساس صورت‌گرایی خودبه‌خود شکستن تقارن، تام کیبل ایده‌ای برای نوسانات اولیه یک میدان نرده‌ای دو-مولفه‌ای مانند میدان هیگز را ایجاد کرد.