معقب

معقب. [ م ِ ق َ ] ( ع اِ ) معجر زنان. ( منتهی الارب ) ( آنندراج ) ( از اقرب الموارد ). چادر زنان. ( ناظم الاطباء ). || گوشواره. ( منتهی الارب ) ( آنندراج ) ( ناظم الاطباء ) ( از اقرب الموارد ). || شتربان ماهر در شتربانی. || آنکه خلیفه کرده باشند او را بعد امام. ( منتهی الارب ) ( آنندراج ). کسی که تربیت می شود و مهیا می گردد تا پس از امام خلیفه و وزیر باشد. ( ناظم الاطباء ). کسی که برای بعد از امام به جانشینی تربیت می گردد. ( از اقرب الموارد ).
معقب. [ م ُ ق ِ] ( ع ص ) ستاره ای که پس ستاره ای برآید. ( منتهی الارب )( آنندراج ). ستاره ای که پس از ستاره ای دیگر برمی آید و طلوع می کند. ( ناظم الاطباء ) ( از اقرب الموارد ). || فرزندی که جانشین پدر می گردد. ( ناظم الاطباء ). || آنکه درطلب حق خود خصم را تعقیب کند. ( از اقرب الموارد ).
معقب. [ م ُ ع َق ْ ق َ ] ( ع ص ) هرکه از میخانه برآید سپس درآمدن آن که از وی بزرگ باشد. ( منتهی الارب ) ( آنندراج ) ( از ناظم الاطباء ). کسی که از میخانه بیرون آید هنگامی که بزرگتر از وی بدانجا وارد شود. ( از اقرب الموارد ). || در عقب افتاده. ( ناظم الاطباء ) ( از اقرب الموارد ).
معقب. [ م ُ ع َق ْ ق ِ ] ( ع ص ) پس آینده از هر چیزی. ( منتهی الارب ) ( آنندراج ) ( ناظم الاطباء ) ( از اقرب الموارد ). || در پس افکننده. ( غیاث ). || کسی که به غزا رود و در همان سال آن را تکرار کند. ( از اقرب الموارد ). || راد [ دد ]. ( زمخشری، یادداشت به خط مرحوم دهخدا ). ردکننده. برگرداننده: اﷲ لامعقب لحکمه؛ حکم خدای را هیچ بازگرداننده و هیچ نقض کننده ای نیست. ( اقرب الموارد ). || آنکه درنگی می کند و عقب می اندازد و دیری می کند. ( ناظم الاطباء ).

(مُ عَ قِّ ) [ ع. ] (اِفا. ) ۱ - آن که از پس آید، پس آینده. ۲ - درنگ کننده.
(مُ عَ قَّ ) [ ع. ] (اِمف. ) آن که جانشین و اولاد داشته باشد. مق بلاعقب.

۱. پس آینده.
۲. آن که درنگ کند و عقب بیندازد.

[ویکی الکتاب] معنی مُعَقِّبَ: باز دارنده - عقب اندازنده
ریشه کلمه:
عقب (۸۰ بار)

آن که جانشین و اولاد داشته باشد. مق بلاعقب.
آن که از پس آید، پس آینده.
درنگ کننده.

💡 يكى ديگر گفته: از باب تفعيل و از مصدر تعقيب است كه به معناىدنبال كسى رفتن است، و از اين جهت آن را تعقيب گويند كه گويا پاشنه (عقب ) او رالگد مى كند، و ملائكه را از اين نظر معقبات ناميده كه آدميان را در مسير بسوى خدا تعقيبمى كنند و - همانطور كه در سابق گفته شد - از آدمى جدا نمى شوند و او را حفظ مىكنند.

💡 يكى ديگر آيه (و الله يحكم لا معقب لحكمه ) است كه از آن بر مى آيد حكم كردن، حقمطلق او است و هيچ مانعى چه عقلى و چه غير عقلى مانع از حكم او نيست، براى اينكه هرمانعى كه فرض شود فعل خدا و مخلوق او و متاءخر از او است نه حاكم و مسلط بر او و نهمؤ ثر در او.

💡 و نيز در الدّرالمنثور است كه ابن منذر و ابو الشيخ از على (عليه السّلام ) روايت كرده اندكه در تفسير آيه (له معقبات من بين يديه و من خلفه يحفظونه من امر اللّه ) فرموده:هيچ بنده اى نيست مگر آنكه با او ملائكه ايست كه او را از اينكه در زير آوار برود و يا درچاه بيفتد و يا درنده اى او را بدرد و يا غرق شود و يا بسوزد حفظ كنند، ولى وقتى قضاو قدر الهى بيايد او را بدست قضا و قدر مى سپارند.

💡 آرى، هيچ مغفرت و رحمتى نيست مگر اينكه ممكن است فرض شود كه مانعى نگذارد آن مغفرتو رحمت به ما برسد، و يا اندازه گيرى بتواند آن را اندازه بگيرد، و يا حدى برايش معيننمايد. ولى خداى تعالى چنين نيست كه كسى بتواند جلو مغفرت او را بگيرد (لا معقب لحكمه) و يا بدون مشيت او، امرى آن را تحديد نمايد.

💡 (معقبات ) چنانكه طبرسى در مجمع البيان و بعضى ديگر از مفسران بزرگ گفته اندجمع (معقبه ) است و آن هم به نوبه خود جمع معقب مى باشد و به معنى گروهى استكه پى در پى و به طور متناوب به دنبال كارى مى روند.