ضیاءالسلطنه

ضیاءالسلطنه. [ ئس ْ س َ طَ ن َ ] ( اِخ ) دختر ناصرالدینشاه قاجار متولد بسال 1274 هَ. ق. ( مرآت البلدان ج 4 ص 6 قسمت آخر ).

ضیاءالسّلطنه (ح ۱۲۱۵ـ۱۲۶۵ق)
بانوی خوشنویس، هنرمند و شاعر ایرانی در دورۀ قاجار. وی دختر فتحعلی شاه قاجار و مادرش مریم خانم، زنی یهودی بود که مسلمان شد. به مناسبت فضل و کمال و خط خوب او، پدرش وی را متصدی قرائت و تحریر نامه های محرمانۀ خود و ثبت و ضبط و ارسال آن ها کرد. قصاید و اشعاری که شاعران برای شاه می سرودند به واسطۀ او به شاه عرضه می شد. در زمان پدر، به علت تصدی کارهای مختلف مملکتی ازدواج نکرد و پس از فوت پدرش، در ۳۵سالگی به همسری میرزا مسعود تبریزی، وزیر امور دول خارجه فتحعلی شاه، درآمد. از وی مصحف کتاب دعا و زیارت نامه های متعددی به خطی خوش و زیبا موجود است. نفیس ترین اثر به جای مانده از او قرآنی است که هم اکنون در موزۀ آستانۀ مبارکۀ حضرت معصومه (ع ) در قم نگهداری می شود (به تاریخ ۱۲۶۵ق).

💡 او پسر میرزا زین‌العابدین امام‌جمعه و ضیاءالسلطنه دختر ناصرالدین‌شاه بود. از مشاغل مهم او تولیت مسجد سپهسالار، تولیت آستان قدس رضوی و سناتور انتصابی تهران در دوره اول مجلس سنا بوده است.

💡 در سال ۱۲۸۰، مصدق ۱۹ ساله با زهرا دختر میرزا زین‌العابدین تهرانی، سومین امام جمعه تهران، ازدواج کرد. زهرا ابتدا ملقب به شمس‌السلطنه بود. پس از مرگ مادرش که دختر ناصرالدین شاه بود و لقب ضیاءالسلطنه داشت، این لقب به زهرا داده شد. ازدواج این دو ۶۴ سال تا پایان زندگانی‌شان ادامه یافت. ضیاءالسلطنه در سال ۱۳۴۲ بر اثر ابتلا به ذات الریه در بیمارستان نجمیه تهران درگذشت.