«استعانت صالح» به معنای یاری خواستن حضرت صالح (علیهالسلام) از خداوند در برابر تکذیب، مخالفت و آزار قوم خود است. این تعبیر نشاندهنده حالتی است که پیامبر الهی پس از اتمام حجت با مردم و در برابر سرسختی و انکار آنان، تنها به قدرت و کمک الهی تکیه میکند. در این مفهوم، استعانت به معنای طلب یاری و کمک گرفتن است و صالح اشاره به حضرت صالح پیامبر الهی دارد که برای هدایت قوم ثمود مبعوث شد. هنگامی که قوم او دعوت به توحید و پرهیز از شرک را نپذیرفتند و به تکذیب و سرکشی ادامه دادند، حضرت صالح از خداوند طلب کمک کرد. این استعانت نشاندهنده نهایت توکل پیامبران به خداوند در سختترین شرایط دعوت الهی است. در واقع، پیامبران در برابر ناتوانی انسانهای لجوج، قدرت خود را در اتصال به قدرت الهی میدانند. این مفهوم در قرآن بیانگر آن است که پیروزی نهایی از آنِ حق است، حتی اگر مخالفان در ظاهر قدرتمند باشند. استعانت صالح نمونهای از صبر، استقامت و اعتماد کامل به خداوند در مسیر رسالت است. این رفتار نشان میدهد که پیامبران در برابر دشمنیها به جای اتکا به قدرتهای ظاهری، تنها از خدا یاری میطلبند. بنابراین، «استعانت صالح» یعنی یاری خواستن حضرت صالح از خداوند در برابر تکذیب و مخالفت قومش در مسیر دعوت الهی.
استعانت صالح
دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] استعانت صالح (قرآن). هنگامی که غرور و طغیان کوردلان از حد گذشت و تمام پرده های حیا را دریدند، و بی شرمی را در انکار رسالت و معجزات و دعوت انسان ساز پیامبرشان را به آخرین حد رساندند، و خلاصه بر همه آنها اتمام حجت شد، این پیامبر بزرگ الهی (حضرت نوح) رو به درگاه خدا کرد و گفت: پروردگارا مرا در مقابل تکذیب های آنها یاری کن. (آنها هرچه توانستند گفتند و هر تهمتی می خواستند زدند، تو مرا کمک فرما).
حضرت صالح (علیه السلام) در برابر تکذیب گران قوم خود، از خداوند متعال استعانت جست: • «فَأَرْسَلْنَا فِیهِمْ رَسُولًا مِنْهُمْ أَنِ اعْبُدُوا اللَّهَ مَا لَکُم مِّنْ إِلَهٍ غَیْرُهُ أَفَلَا تَتَّقُونَ؛ و در میان آنان رسولی از خودشان فرستادیم که: «خدا را بپرستید؛ جز او معبودی برای شما نیست؛ آیا (با این همه، از شرک و بت پرستی) پرهیز نمی کنید؟!».
← تفسیر آیه
۱. ↑ مؤمنون/سوره۲۳، آیه۳۲.
مرکز فرهنگ و معارف قرآن، فرهنگ قرآن، ج۳، ص۱۵۱، برگرفته از مقاله «استعانت صالح (علیه السلام)».
...
