شیردهی

شیردهی. [ دِ ] ( حامص مرکب ) حالت شیر دادن. ( ناظم الاطباء ).

شیردهی یا تغذیه با شیر مادر[ پ ۱] عمل تغذیه نوزاد یا طفل خردسال توسط شیر مادر به طور مستقیم توسط پستانهای زن، به جای استفاده از شیشه شیر یا ظروف دیگر است. نوزادان قادر به انجام عملی غیرارادی با نام رفلکس مکیدن[ پ ۲] می باشند که آن ها را قادر به مکیدن و بلعیدن شیر می کند. بیشتر مادران بدون افزودن شیر جانشین[ پ ۳] یا مواد غذایی دیگر قادر به شیردهی برای مدت ۶ ماه یا بیشتر از آن هستند.
شیر انسان مقوی ترین نوع شیر برای نوزادهای انسان است. البته استثناهایی نیز وجود دارند که سلامت طفل و سینه مادر را به خطر می اندازند، همانند وقتی که مادر داروهایی خاص را مصرف می کند یا به بیماری هایی نظیر ویروس تی - لنفوتروپیک انسانی، [ پ ۴] اچ آی وی یا نمونهٔ فعال شناسایی نشده مرض سل[ پ ۵] مبتلا است. شیردهی باعث بهتر شدن سلامتی مادر، مانع از مبتلا شدن به بیماری های مختلف، کاهش هزینه مراقبت های پزشکی و هزینه های شیردهی می شود. شیردهی های مصنوعی با مرگ نوزادان توسط اسهال در کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه همراه است. همهٔ کارشناسان معتقدند که شیردهی بسیار مفید است، اما در مورد این که طول مدت شیردهی می تواند بسیار مفیدتر باشد یا خطرهای استفاده از جانشین ها و شیرهای مصنوعی موافق نیستند.
شیردهی و سلامت طفل از نگاه ادیان نیز موضوعی مورد توجه بوده است. در دین اسلام، شیردهی به نوزادان توصیه شده و در کتاب قرآن در چندین جای از آن یاد شده است. سوره ۲ آیه ۲۳۳ می گوید: «مادران، فرزندان خود را دو سال تمام شیر دهند، برای کسی است که بخواهد دوران شیرخوارگی را تکمیل کند. » همچنین محمد بن عبدالله پیامبر اسلام گفته بود: «برای طفل شیرخوار، هیچ شیری مبارک تر از شیر مادرش نیست. »
سازمان بهداشت جهانی[ پ ۶] و آکادمی پزشکی اطفال آمریکا[ پ ۷] روی ارزش بالای شیردهی برای مادر و کودک تأکید می کنند. هر دو سازمان تغذیهٔ انحصاری کودک با شیر مادر تا شش ماهگی و بعد از آن شیردهی به همراه غذاهای دیگر را برای حداقل یک سال و تا دو سال و بیشتر پیشنهاد می کنند. همگام با تشخیص برتری شیردهی و تأکید روی آن، مراجع منظم روی کاهش میزان شیردهی مصنوعی به خاطر خطرهای آن کار می کنند.

شیردهی (lactation)
(یا: ترشح شیر) تراوش شیر از غدد پستانی پستان داران. در انتهای دورۀ حاملگی، یاخته های پوشانندۀ جدار لیک های (لوپول) داخلی غدد شیری استخراج مواد از خون را آغاز و شیر تولید می کنند. شیردهی به فاصلۀ کوتاهی پس از زایمان و با تولید آغوز آغاز می شود که مایعی شفاف و متشکل از آب، پروتئین، پادتن ها، و ویتامین هاست. تا زمانی که نوزاد به مکیدن شیر ادامه می دهد، تولید شیر عملاً ادامه می یابد.

💡 مکمل اسید فولیک قبل از بارداری برای جلوگیری از ایجاد اسپینا بیفیدا و سایر نقایص لوله عصبی توصیه می‌شود. این مقدار در طول بارداری باید حداقل در روز ۰٫۴ میلی‌گرم در طول سه‌ماهه اول بارداری، ۰٫۶ میلی‌گرم در روز ادامه بارداری و ۰٫۵ میلی‌گرم در روز در هنگام شیردهی باشد.

💡 شیردهی احتمال عفونت گوش میانی و عفونت دستگاه تنفسی تحتانی را کاهش می‌دهد و همواره توصیه می‌شود که در دوران عفونت، شیردهی متوقف نشود. مطالعات نشان می‌دهد که کودکانی که از شیر مادر تغذیه می‌کنند، پنج برابر کمتر در معرض خطر عفونت گوش هستند، زیرا شیر مادر دارای سلول‌های حیاتی جهت حفظ دستگاه ایمنی کودک است.

💡 سازمان بهداشت جهانی[پ ۶] و آکادمی پزشکی اطفال آمریکا[پ ۷] روی ارزش بالای شیردهی برای مادر و کودک تأکید می‌کنند. هر دو سازمان تغذیهٔ انحصاری کودک با شیر مادر تا شش ماهگی و بعد از آن شیردهی به همراه غذاهای دیگر را برای حداقل یک‌سال و تا دو سال و بیشتر پیشنهاد می‌کنند. همگام با تشخیص برتری شیردهی و تأکید روی آن، مراجع منظم روی کاهش میزان شیردهی مصنوعی به خاطر خطرهای آن کار می‌کنند.

💡 درد پستان در طول شیردهی یا بعد از، از شیر گرفتن نوزاد، شامل این تعریف نمی‌شوند اما معمولاً در رده‌های تراکم خون پستان یا ورم پستان نفاسی طبقه‌بندی می‌شوند.