سایه فکندن
«سایه فکندن» در معنای اصلی خود به مفهوم ایجاد سایه، سایه انداختن یا گسترانیدن سایه بر سطحی اشاره دارد و در کاربرد طبیعی، بیانگر قرار گرفتن جسمی در برابر نور و ایجاد تاریکی نسبی در زیر آن است. اما این ترکیب در زبان فارسی، به‌ویژه در ادبیات کلاسیک، معنایی گسترده‌تر و کنایی نیز پیدا کرده است. در معنای مجازی، «سایه فکندن» به مفهوم حمایت، عنایت، پناه دادن و لطف کردن بزرگان نسبت به زیردستان به کار می‌رود. این تعبیر نشان‌دهنده آن است که فردی صاحب قدرت یا جایگاه والا، با توجه و حمایت خود امنیت و آرامش را برای دیگری فراهم می‌کند. در ادبیات فارسی، این مفهوم بسیار رایج است و گاه با تصویر «سایه همای سعادت» همراه می‌شود که نماد خوش‌اقبالی و حمایت الهی یا شاهانه است. همچنین «سایه فکندن» می‌تواند به معنای تأثیرگذاری و نفوذ یک شخصیت برجسته بر دیگران نیز به کار رود، به‌گونه‌ای که حضور او فضای اطراف را تحت تأثیر قرار می‌دهد. در اشعار شاعران بزرگ، این تعبیر برای بیان لطف و توجه پادشاهان یا بزرگان به کار رفته است. بنابراین، این واژه هم معنای حقیقی فیزیکی دارد و هم معنای کنایی و ادبی عمیق. در مجموع، «سایه فکندن» به معنای ایجاد سایه در معنای واقعی و همچنین اظهار لطف، حمایت و پناه دادن در معنای مجازی است.
مترادف‌ها
سایه انداختن، سایه گستراندن، اثر گذاشتن
لغت نامه دهخدا
سایه فکندن. [ ی َ / ی ِ ف َ / ف ِ ک َ دَ ] ( مص مرکب ) پرتو افکندن:
می بر ساعدش از ساتگنی سایه فکند
گفتی از لاله پشیزستی بر ماهی شیم.معروفی بلخی.هر کجا طلعت خورشیدرخی سایه فکند
بیدلی خسته کمربسته جوزا برخاست.سعدی. || عنایت و توجه داشتن:
چون همایم سایه ای بر سر فکن
تا در اقبالت شوم نیک اختری.سعدی ( طیبات ).
فرهنگ فارسی
پرتو افکندن
جمله سازی با سایه فکندن
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید. گزارش محتوای نامناسب
💡 تا بر الم بیکسی‌ام ناله نخندد از سرمه توان سایه فکندن به سر من
💡 سایه فکندن درختان بزرگ بر روی زمین، فضای باغ را در هنگام ظهر بسیار خنک و برای استراحت کردن بسیار مناسب کرده بود.
💡 هدف از طراحی این بنا، سایه فکندنِ مداوم بر روی حیاط مرکزی برای جلوگیری از ورود گرمای شدید خورشید به داخل بود.
💡 با حرکت خورشید در آسمان، سایه فکندنِ ستون‌های بلند بر روی کف تالار، جلوه‌ای هنری و بسیار زیبا به فضای ساختمان می‌بخشید.
