واژه «خوار و ذلیل» در زبان فارسی به حالتی از تحقیر، ناتوانی، بیاعتباری و پایین آمدن منزلت اجتماعی یا انسانی اشاره دارد که در آن فرد یا گروهی در چشم دیگران کوچک، بیارزش و ناتوان جلوه داده میشود. واژه «خوار» به معنای پست، کمارزش و مورد بیاحترامی قرارگرفته است و «ذلیل» به معنای فردی است که دچار ضعف، شکست و حقارت شده و توان ایستادگی یا دفاع از خود را از دست داده است. هنگامی که این دو واژه در کنار هم قرار میگیرند، ترکیبی تأکیدآمیز ایجاد میکنند که شدت تحقیر و بیارزشی را نشان میدهد و به وضعیت بسیار نامطلوب روحی یا اجتماعی یک فرد اشاره دارد. این اصطلاح معمولاً زمانی به کار میرود که شخصی در اثر شکست، ظلم، فقر یا از دست دادن جایگاه اجتماعی، دچار احساس حقارت و بیقدرتی شده باشد. در متون ادبی و تاریخی، «خوار و ذلیل» اغلب برای توصیف سرنوشت کسانی استفاده میشود که قدرت، عزت یا جایگاه خود را از دست دادهاند و در وضعیت سخت و تحقیرآمیز قرار گرفتهاند. برای مثال، ممکن است گفته شود فردی که در برابر ظلم سکوت کرده یا توان دفاع از خود را ندارد، به حالتی خوار و ذلیل درآمده است. این واژه در زبان فارسی بار معنایی بسیار منفی دارد و معمولاً در مقابل مفاهیمی مانند عزت، سربلندی، شرافت و قدرت قرار میگیرد. همچنین در گفتار اخلاقی و دینی، از آن برای هشدار درباره پیامدهای ظلم، گناه یا از دست دادن کرامت انسانی استفاده میشود. بنابراین، «خوار و ذلیل» به معنای فرد یا گروهی است که دچار تحقیر، ضعف و بیاعتباری شده و منزلت انسانی یا اجتماعی خود را از دست داده است و این واژه نشاندهنده پایینترین حالت عزت و احترام در نگاه دیگران است.
خوار و ذلیل
لغت نامه دهخدا
خوار و ذلیل. [ خوا / خا رُ ذَ ] ( ترکیب عطفی، ص مرکب ) ذلیل. بدبخت. بی قدر. ( یادداشت بخط مؤلف ).
فرهنگ فارسی
ذلیل بدبخت
جمله سازی با خوار و ذلیل
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 گشتهام پیشِ خلق خوار و ذلیل زان که نه ریش دارم و نه سبیل
💡 مرا که «ترکی» خوار و ذلیل و مسکینم بزرگوار خدایا! به خویش وامگذار
💡 امان دهد ز بلا دوستان ایشان را عدویشان همه خوار و ذلیل و زار و نزار
💡 تا به کی گردم بر خاک درت خوار و ذلیل تا به کی باشم در دست غمت زار و نزار
💡 در آن جا به هر کار پست و رذیل همی بگذرانند خوار و ذلیل