اتوکلاو

دستگاهی شبیه دیگ فلزی با دیوارۀ ضخیم و سرپوش بی منفذ برای ضدعفونی کردن لوازم جراحی و زخم بندی به وسیلۀ فشار بخار.

دستگاهی شبیه دیگ فلزی باجدارضخیم وسرپوش بی منفذ، اسباب جراحی رادر آن گذارندوبابخارضدعفونی کنند

اتوکلاو ( به فرانسوی: Autoclave ) وسیله ای برای استریل کردن ابزار پزشکی و آزمایشگاهی در فشار و دمای بالا و با استفاده از بخار آب است.
اتوکلاو دندان پزشکی برای انجام استریلیزاسیون و در صنایع شیمیایی برای به عمل آمدن پوشش ها و ولکانش لاستیک و سنتز هیدروترمال مورد استفاده قرار می گیرند. از اتوکلاوهای صنعتی در کاربردهای صنعتی به خصوص در مورد کامپوزیت ها استفاده می شود. ابعاد این وسیله از اندازه آزمایشگاهی که معمولاً به شکل یک استوانه دردار است تا ابعاد صنعتی که طول آن به ۱۵ متر می رسد متغیر است. این وسیله توسط میکروبیولوژیست فرانسوی چارلز چمبرلن در سال ۱۸۷۹ اختراع شد. واژه اتوکلاو از ترکیب دو واژه ( auto - ) در زبان یونانی به معنی خودکار و ( clavis ) در زبان لاتین به معنی کلید تشکیل شده است.
بسیاری از اتوکلاوها برای استریل کردن تجهیزات و لوازم مورد استفاده قرار می گیرند که با قرار دادن آن ها به مدت ۱۵ تا ۲۰ دقیقه ( بسته به حجم بار و محتویات ) در معرض بخار اشباع ۱۲۱ درجه سلسیوس ( ۲۴۹ درجه فارنهایت ) این کار انجام می شود.
اتوکلاوهای استریل سازی به طور گسترده ای در میکروبیولوژی، پزشکی، پودیاتری، خالکوبی، سوراخ کاری بدن، داروهای دامپزشکی، قارچ شناسی، عمل جراحی، دندانپزشکی و ساخت پروتز استفاده می شوند. آنها بسته به اندازه چیزی که استریل می کنند در اندازه و عملکرد متفاوت هستند و گاهی در صنایع شیمیایی و مواد غذایی قرع نیز نامیده می شوند.
بارهای معمول شامل ظروف آزمایشگاهی، تجهیزات و زباله، ابزار جراحی و زباله های پزشکی است. کاربرد جدید فزاینده ای از اتوکلاوها، عملیات پیش - دفع و استریلیزاسیون مواد زائد مانند زباله های بیمارستانی است. اتوکلاو امحای زباله عمدتاً تحت همان اصول اتوکلاوهای معمولی عمل می کنند که قادر به خنثی کردن عوامل بالقوّه عفونی با استفاده از بخار آب در فشار بیش از حد است. نسل جدیدی از مبدل ها موجود است که می توانند ضایعاتی مانند رسانه های کشت، مواد لاستیکی، لباس، پانسمان، دستکش و غیره را بدون داشتن مخزن فشار استریل کنند. این امر به ویژه در مورد موادّی که نمی توانند دمای بالای یک اجاق گاز را تحمّل کنند بسیار حائز اهمّیّت است.
در صنعت: از این دستگاه در صنایع شیمیایی برای خشک کردن پوشش ها و ولکانش لاستیک و سنتز هیدروترمال استفاده می شود. همچنین اتوکلاو در صنایع کامپوزیت، کاربردهای فراوانی دارد.

اُتوکْلاو (autoclave)
ظرف تحت فشاری برای گندزدایی و استریل کردن۱ مواد و تجهیزاتی مانند وسایل جراحی، با بخار فوق گرم.

💡 چرخه بالای اتمسفری: با یک پمپ خلاء به دست می‌آید. این چرخه با ایجاد یک خلاء شروع می‌شود و سپس یک پالس بخار و سپس یک خلاء و سپس یک پالس بخار. تعداد پالس‌ها به اتوکلاو و چرخه انتخاب شده بستگی دارد.

💡 در این بیمارستان روزانه حدود ۵۰۰ کیلوگرم پسماند عفونی تولید می‌شود که پس از انتقال به اتاقک عفونی در دستگاه امحاء، غیر عفونی و بی خطر شده و سپس دفع می‌گردد. این دستگاه از نوع اتوکلاو پیش خلاء می‌باشد که فرایند سترون سازی پسماندهای عفونی بر اساس چرخش و تماس مستقیم بخار با پسماند صورت می‌گیرد.

💡 با هدف غربالگری، شناسایی و تکمیل حلقه درمان زوج‌های نابارور،این مرکز با دارا بودن بخش ها و امکاناتی چون سالن انتظار، پذیرش، اتاق مخصوص زوجین و اتاق متخصص زنان و زایمان، متخصص ارولوژی و متخصص طب سنتی ایرانی و تجهیزاتی مثل سیستم لاپاروسکوپی، سونوگرافی پرتابل، اتوکلاو، آنالیز اسپرم، سونوگرافی کالر داپلر، سانتریفیوژ رومیزی سیتولوژیک و... به زوجین نابارور ارائه خدمات می‌کند. [۱۸]

💡 اتوکلاو کردن، زباله را از بین نمی‌برد یا آن را نمی‌سوزاند بلکه فقط باکتری‌ها، قارچ‌ها و عوامل عفونی را می‌کشد. با توجه به اینکه زباله‌ها داخل محفظه اتوکلاو تحت فشار و حرارت هستند حجم آن کمتر می‌شود لذا باعث ساده‌تر شدن حمل زباله می‌شود. فرایند اتوکلاو کردن زباله‌ها پس از تفکیک زباله انجام می‌شود تا عوامل خطرناک یا منفجر شونده از آن جدا شود.

💡 باسیلوس‌های ساپروفیت برای تولید انرژی و رشد از منابع ساده نیتروژن و کربن استفاده می‌کنند. اسپورها برای مدت نامحدودی نسبت به تغییرات محیطی، خشکی، حرارت و برخی از ضدعفونی کننده‌های شیمیایی مقاوم بوده و سال‌ها در زمین خشک باقی می‌مانند. محصولات آلوده به اسپور آنتراکس (مانند: پوست، چرم، پشم و استخوان) را می‌توان از طریق اتوکلاو استریل نمود.