اختیارات حکومت

دانشنامه اسلامی

[ویکی فقه] اختیارات حکومت (قرآن). حکومت ها در شرایط بحرانی، مجاز هستند آزادی مردم را برای تصرف اموال و املاک خود محدود کرده و آن ها را به سوی مصالح عمومی سوق دهند.
حکومت ها، در محدود کردن آزادی مردم برای تصرف اموال و املاک خود و سوق دادن آن به سمت مصالح عمومی، در شرایط بحرانی مجاز هستند: «قال تزرعون سبع سنین دابـا فما حصدتم فذروه فی سنـبله الا قلیلا مما تاکلون • ثم یاتی من بعد ذلک سبع شداد یاکلن ما قدمتم لهن الا قلیلا مما تحصنون• ثم یاتی من بعد ذلک عام فیه یغاث الناس وفیه یعصرون»؛ «گفت: هفت سال پی در پی بکارید و هر چه می دروید، جز اندکی که می خورید، با خوشه انبار کنید • از آن پس هفت سال سخت می آید، و در آن هفت سال آنچه برایشان اندوخته اید بخورند، مگر اندکی که نگه می دارید • پس از آن سالی آید که مردمان را باران دهند و در آن سال افشردنی ها را می فشرند».
تفسیر آیات
راغب در مفردات گفته: کلمه (داب) به معنای ادامه در سیر است، می گویند: (داب فی السیر دابا) و خدای تعالی فرموده: (و سخر لکم الشمس و القمر دائبین - و مسخر کرد برای شما مهر و ماه را در حالی که دائم السیرند)، و معنای عادت همیشگی را هم می دهد؛ هم چنان که خدای تعالی فرموده: (کداب آل فرعون - مانند عادت آل فرعون)، که همواره بر آن عادت مستمر بودند. بنا به گفته وی معنای آیه چنین می شود: (باید هفت سال پشت سر هم و به طور مستمر کشت و زرع کنید) بعضی دیگر گفته اند: (داب) به معنی (تعب) است و معنای آیه این است که باید با جد و جهد و زحمت کشت و زرع کنید.ممکن هم هست کلمه مذکور حال باشد و معنا چنین باشد که شما هفت سال کشت کنید در حالی که مستمر و یا کوشا باشید.
← مراد از تزرعون
...

جمله سازی با اختیارات حکومت

💡 چون این قانون بعد از موفقیت مشروطه‌خواهان درگرفتن فرمان مشروطه و با عجله تهیه شده بود و در آن ذکری از حقوق ملت و سایر ترتیبات مربوط به رابطه اختیارات حکومت و حقوق ملت نبود، «متمم قانون اساسی»تهیه شد و به تصویب مجلس رسید و محمدعلی‌شاه نیز آن را در ۱۴ مهر ۱۲۸۶ خورشیدی (۲۹ شعبان ۱۳۲۵ قمری) امضا کرد و به رسمیت رسید، پس از آن نیز در چند نوبت با تشکیل مجلس مؤسسان برخی از مواد این قانون تغییر کرد.

💡 این نظریه‌پرداز انگلیسی که به دو مکتب لیبرالیسم و فایده‌باوری تعلق و اعتقاد داشته، دامنه اختیارات حکومت را «محدود به حفاظت افراد در برابر تعدی دیگران به آزادی‌های او» می‌داند، و استفاده از قدرت حکومت در محدودسازی اراده فرد را در جایی که مزاحم آزادی‌های دیگری نیست رد می‌کند.