نوار قلب
الکتروکاردیوگرام (ECG یا EKG) نموداری است که تغییرات پتانسیل الکتریکی ناشی از تحریک عضله قلب را در طول زمان نشان میدهد. این نمودار که به نوار قلب نیز معروف است، از دستگاه الکتروکاردیوگراف ثبت میشود و بازههای امواج آن، مراحل مختلف تحریکات قلبی را نمایان میسازد. هر چرخه قلبی در نوار قلب معمولاً شامل سه موج اصلی است: موج P که نمایانگر فعالیت الکتریکی دهلیزها، مجموعه امواج QRS که پیش از فعالیت الکتریکی بطنها ظاهر میشود، و موج T که به استراحت بطنها اشاره دارد.
در ابتدای چرخه قلبی، هر دو دهلیز و بطن قلب در حالت استراحت قرار دارند. خون تیره، که از طریق سیاهرگهای اجوف فوقانی و تحتانی وارد دهلیز راست میشود، به دلیل نیروی جاذبه از طریق دریچههای دهلیزی-بطنی که پیش از آن باز شدهاند، به درون بطنها جریان یافته و آنها را تا حدی پر میکند. برای تخلیه کامل خون از دهلیزها به بطنها، انقباض دهلیزی ضروری است. این انقباض با انتشار پیام الکتریکی از بافت گرهی آغاز میشود؛ کانون اصلی تولید این پیام، گره سینوسی-دهلیزی (SA node) است که در دیواره دهلیز راست قرار دارد. پیام انقباضی از گره SA از طریق مسیرهای هدایتی در دهلیز راست منتشر شده و به گره دهلیزی-بطنی (AV node) میرسد.
در حین انتقال پیام از گره SA به گره AV، میومتر قلب در مسیر هدایت، منقبض شده و این انقباض در سراسر دهلیز راست و سپس دهلیز چپ انتشار مییابد. نکته حائز اهمیت این است که بافت پیوندی عایق بین دهلیزها و بطنها، از انتقال مستقیم پیام الکتریکی از دهلیزها به بطنها جلوگیری میکند و هدایت را تنها از طریق بافت گرهی که از این عایق عبور میکند، میسر میسازد. این جداسازی الکتریکی برای جلوگیری از انقباض همزمان دهلیزها و بطنها و حفظ کارایی پمپاژ قلب، حیاتی است. پس از انتشار کامل پیام انقباضی در سراسر دهلیزها، موج P در نوار قلب ثبت میشود و بلافاصله پس از آن، دوره استراحت عمومی قلب که حدود ۰.۴ ثانیه به طول میانجامد، سپری میشود.
فرهنگستان زبان و ادب
[پزشکی] ← الکتروقلب نگاره
دانشنامه عمومی
نوار قلب، نوعی نمودار کاغذی تغییرات پتانسیل الکتریکی تحریک عضلهٔ قلب در حوزه زمان توسط دستگاه الکتروقلب نگار ( به انگلیسی: Electrocardiogram ) است. بازه های امواج، مبین مراحل مختلف تحریکات قلبی هستند. الکتروقلب نگار مخففا به صورECG یا EKG ( آلمانی یا آمریکایی با تلفظ ای کا گ ) ) مشخص می شود.
هر دور نوار قلب انسان، شامل سه موج است. موج p کمی قبل از فعالیت الکتریکی دهلیزها، مجموعه امواج QRS کمی پیش از فعالیت الکتریکی بطنها و موج T استراحت بطن ها را نمایش می دهد.
در اولین مرحله، بطنها و دهلیز قلبها در حال استراحت اند. خون تیره به وسیلهٔ بزرگ سیاهرگهای زبرین و زیرین ( وریدهای اجوف فوقانی و تحتانی )، به دهلیز راست می ریزد. این خون به خاطر وزنش، از طریق دریچه های دهلیزی - بطنی - که به هنگام پایان موج T سیکل قلبیِ پیشین باز شده اند - وارد بطن ها می شود و آن ها را تا حدی پر می کند. اما برای اینکه خون دهلیزها به طور کامل وارد بطن ها بشود، دهلیزها باید منقبض شوند. لازم است ذکر شود هر ماهیچهای در قلب که بخواهد منقبض شود یا استراحت کند، ابتدا باید موج انقباض یا استراحتش در تمام نقاط آن ماهیچه منتشر شود. پس برای انقباض دهلیزها، ابتدا باید پیام انقباض در سراسر آن ها منتشر بشود. این کار توسط بافت گرهی دهلیز انجام می شود. در بین دو دهلیز این تنها دهلیز راست است که دارای بافت گرهی است، از سویی کانون زایش انقباضات قلب نیز که همان گره پیش آهنگ ( SA node ) می باشد در دیواره پشتی دهلیز راست و در زیر منفذ بزرگ سیاهرگ زبرین قرار دارد. پس برای انقباض ابتدا گره پیش آهنگ به صورت ریتم خودبه خودی تحریک می شود و این پیام انقباض را از طریق ۳ رشتهٔ گرهیِ دهلیز راست به گره دهلیزی - بطنی ــ که در حد فاصل بین دیوارهٔ دهلیزها و بطن ها و کمی متمایل به دهلیز راست قرار دارد ــ هدایت می کند. طی حرکت پیام از پیشاهنگ به دهلیزی - بطنی، میون های میوکاردِ قلب که در مسیر انتقال این پیام قرار دارند، منقبض شده و این انقباض از میونی به میون دیگر در دهلیز راست انتشار می یابد و نهایتاً از طریق میون های دهلیز راست به میون های دهلیز چپ نیز منتشر شده و کل دهلیزها را فرامی گیرد. البته این پیام نمی تواند از طریق میون های دهلیزها به میون های بطن ها منتقل شود، چون در دیوارهٔ بین بطن ها و دهلیزها بافت پیوندیِ رشته ایِ عایقی قرار دارد که باعث می شود انتقال پیام از دهلیزها به بطن ها تنها از طریق بافت گرهی که از وسط این عایق رد می شود صورت گیرد. اگر این بافت عایق نبود، دهلیزها و بطن ها هم زمان به هم منقبض می شدند و کارایی قلب بسیار پایین می آمد؛ چون در این حالت، پس از پمپاژ مقدار کمی خون به بطن ها، آن ها نیز همین مقدار کم را به سمت بدن و ششها پمپ می کردند و خون کمی به آن ها می رسید. پس از این که این پیام به طور کامل سراسر دهلیز را فراگرفت، در الکتروکاردیوگرام موج P ثبت می گردد. بلافاصله بعد از آن، مدت استراحت عمومی قلب، یعنی ۰٫۴ ثانیه به اتمام می رسد.
دانشنامه آزاد فارسی
رجوع شود به:الکتروکاردیوگرام
جمله سازی با نوار قلب
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 این وضعیت بخودی خود مشکلی ایجاد نمیکند و فقط هنگام بررسیهای قلبی مانند نوار قلب باید متوجه آن بود.
💡 بررسیهای تشخیصی ممکن است شامل آزمایشهای خون، کشت گلو و نوار قلب و رادیوگرافی قفسه سینه و قلب باشد. هیچ آزمون اختصاصی برای تشخیص تب روماتیسمی وجود ندارد.
💡 در پرتونگاری قفسه سینه، قلب بزرگشده را میبینیم که بیشاز پنجاهدرصد عرض قفسه سینه را پوشاندهاست. در مشاهده نوار قلب معمولاً انحراف محور قلب به چپ وجود دارد. اغلب بیماران اتساع بطنی یا هیپرتروفی بطنی یا هر دو را دارند.