تأدیب

تأدیب. [ ت َءْ ] ( ع مص ) ادب آموختن کسی را. ( منتهی الارب ) ( تاج المصادر بیهقی ) ( زوزنی ) ( ناظم الاطباء ). ادب کردن. ( تاج العروس ) ( زوزنی ). ادب دادن. ( آنندراج ). آموختن طریقه نیک. ( ناظم الاطباء ). تربیت نمودن. ( فرهنگ نظام ): بوسهل بروزگار گذشته تنگحال بود و خدمت و تأدیب فرزندان خواجه کردی. ( تاریخ بیهقی ). || عتاب و تنبیه و سیاست کردن. ( از ناظم الاطباء ). || بازخواست کردن کسی بر کاری بد برای خواندن وی به حقیقت تربیت. ( از اقرب الموارد ). عقوبت. مجازات: اگر از کسی گناهی و تقصیری آمدی بزودی تأدیب نفرمودندی از جهت حق خدمت، اما او را بزندان فرستادندی. ( نوروزنامه ). همه را بعذبات عذاب تأدیب کرد. ( ترجمه تاریخ یمینی ).
عنایت بر من اولیتر که تأدیب جفا دیدم
گل افشان بر سر من کن که خارم در قدم کردی.سعدی. || در اصطلاح فقه، شخص نابالغی را زدن: درصورتی که مرتکب جرم غیربالغ باشد، بر حاکم است که او را تأدیب کند.
- تأدیب احداث؛ تربیت جوانان.

( تأدیب ) (تَ ) [ ع. ] (مص م. ) ۱ - تربیت کردن. ۲ - تنبیه کردن.

۱. ادب کردن، تربیت کردن.
۲. [مجاز] تنبیه کردن.

ادب کردن، تربیت کردن، تنبیه کردن

[ویکی فقه] تَأدیب به معنای ادب آموختن یا کیفر است. از عنوان تأدیب، به مناسبت در باب های اجاره، نکاح، حدود و تعزیرات یادشده است.
تأدیب به معنای نخست(ادب آموختن)، در روایات از حقوق فرزندان بر والدین شمرده شده ومورد تأکید قرار گرفته است
تأدیب به معنای دوم(کیفر)، نوعی از آن، تعزیر نامیده می شود که از اختیار ات حاکم شرع است. بنابراین تأدیب اعم از تعزیر است؛ چه آنکه تأدیب فرزند توسط پدر، شاگرد توسط معلّم و برده توسط مولا را نیز در بر می گیرد.
حکم تأدیب
تأدیب با تحقّق شرایط آن، امری مشروع و جایز بلکه در فرض مفسده داشتن ترک آن، واجب است.
ولایت تأدیب
حقّ تأدیب برای ولیّ مانند حاکم شرع، پدر و مولا، ونیز برای شوهر و معلّم، ثابت است.
مقدار وچگونگی تأدیب
...

تربیت کردن.
تنبیه کردن.

💡 در سال ۱۰۰۵ به خاطر سرکشی طایفهٔ افشار کوه کیلویه به ویژه اراشلو و کندورلو شاه عباس حکومت کهگیلویه را نیز به الله وردی خان مفوض گردانید و تنبیه و تأدیب متمردان را به عهدهٔ وی گذاشت.

💡 ابوالخیر تیناتی بجعفربن محمّدبن نصیر نامه نوشت که وِزْرِجَهْل درویشان بر شما بود زیرا که شما بر خویشتن مشغول شدی از تأدیب ایشان باز ماندید تا ایشان در جهل بماندند.

💡 نخست از پدرش قاسم بن محمد (درگذشتهٔ ۳۰۴ق) علم آموخت، از ابوالعباس ثعلب نحو گرفت. هنگامی که هنوز جوان بود، آموزگار شد و در مسجد جامع منصور در بغداد آموزش می‌داد، در حالی که پدرش در سوی دیگر مسجد نشست برگزار می‌کرد. ابن انباری از حفظ می‌گفت نه از روی کتاب. الراضی باللّه از او برای تأدیب فرزندانش دعوت کرد.

💡 احمد کروبی بار دیگر در سال ۱۳۵۰ نیز به اتهام اقدام علیه امنیت ملی توسط ساواک بازداشت و به سه ماه حبس تأدیبی محکوم شد. او در زندان با زندانیانی نظیر عزت‌الله شاهی و حسینعلی منتظری نیز هم‌بند بود.

💡 اریتره به هیچ رسانه مستقلی اجازه فعالیت نمی‌دهد و به بهانه طفره رفتن، بیان کردن و دلایل دیگر مخالفان را مورد تأدیب قرار می‌دهد. از سال ۲۰۰۱در اریتره، ۱۴روزنامه‌نگار در مکان‌های مخفی بدون محاکمه زندانی شده‌اند.

💡 اتحادیه به نمایندگی از کارگران دانشجوی کلمبیا بیانیه ای منتشر کرد و خواستار «بازگرداندن فوری همه دانشجویان و کارگران دانشجوی تأدیب شده به دلیل اعتراضات طرفدار فلسطین و پایان دادن به سرکوب اعتراضات در محوطه دانشگاه کلمبیا» شد.