دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] سوره امام حسین علیه السلام یا سوره فجر، هشتاد و نهمین سوره قرآن می باشد.
خداوند در آیه اول این سوره به فجر (انفجار نور در خیمه ظلمت شب) قسم خورده است؛ به همین مناسبت، سوره «فجر» نامیده شد. سوره «فجر» پس از سوره «لیل» نازل شده است؛ همچنان که در طبیعت هم سپیده دم فجر پس از شب فرا می رسد.روایات، این سوره را سوره حسین بن علی علیه السّلام دانسته و به خواندن آن توصیه کرده اند. وجه تناسب آن این است که قیام حسین علیه السّلام خود انفجار فجری از ایمان و جهاد در ظلمت شب جور و شرک بنی امیه بود و همچنان که با فجر و آغاز روز، حرکت و حیات مردم آغاز می شود، با خون حسین علیه السّلام و یارانش در عاشورا، اسلام جانی تازه گرفت و حیاتی دوباره یافت.
محتوای سوره فجر
در این سوره تعلق به دنیا بدان جهت که طغیان و کفران به دنبال دارد، مذمت شده، و اهل دنیا را به شدیدترین عذاب دنیا و آخرت تهدید نموده، روشن می سازد که انسان به خاطر کوتاه فکریش خیال می کند اگر خدا به او نعمتی داده به خاطر آن است که نزد خدا کرامت و احترامی دارد، و آن که مبتلا به فقر و فقدان است، به خاطر این است که در درگاه خدا خوار و بی مقدار است، اولی به خاطر پندار غلطش هر فساد و طغیانی را مرتکب می شود، و آن پندار غلط را روپوش و رفوی خطاهای خود می کند، و دومی هم به خاطر آن پندار غلطش کفر می گوید (و به هر ذلتی تن می دهد) و حال آن که امر بر او مشتبه شده، بلکه اگر قدرت و ثروت دارد و اگر مبتلا به فقر و تنگی معاش است، همه به منظور امتحان الهی است، تا روشن کند چه چیز از دنیایش برای آخرتش از پیش می فرستد. پس قضیه به آن صورت که انسان توهم می کند و به زبان هم جاری می سازد، نیست؛ بلکه به صورتی است که به زودی در قیامت که حساب و جزا به پا می شود، روشن می سازد که آنچه به او رسید چه فقر و ناتوانی و چه ثروت و قدرت همه امتحان بود، که او می توانست از دنیایش برای آخرتش گرفته، از پیش بفرستد، ولی نفرستاد، و عذاب آخرت را بر ثوابش ترجیح داد، پس از میان همه مردم دنیا کسی به سعادت زندگی آخرت نمی رسد، مگر نفس مطمئنه و کسی که دلش به پروردگارش گرم است و تسلیم امر او است، و در نتیجه طوفان های حوادث و گرفتاری ها، او را از جای نمی کند، و در او تغییر حالت پدید نمی آورد، و اگر ثروتمند شد، طغیان نمی کند؛ و اگر فقیر شد، کفران نمی ورزد. گفته شده: سوره مورد بحث به شهادت سیاق آیاتش در مکه نازل شده است.
ویژگی های سوره فجر
۱. سی آیه به عدد کوفی و شامی، ۲۹ آیه به عدد بصری، ۳۲ آیه به عدد حجازی، ۳۳ آیه به عدد برخی از قاریان، ۱۳۷ یا ۱۳۹ کلمه و ۵۷۷ یا ۵۸۴ حرف دارد.۲. در ترتیب نزول، دهمین و در قرآن کریم هشتاد و نهمین سوره قرآن است.۳. پس از سوره لیل و پیش از سوره ضحی و پیش از هجرت در مکه نازل شد و هیچ آیه مدنی ندارد.۴. این سوره را مفصل و از نوع اوساط آن می خوانند.۵. شانزدهمین سوره از سوره های بیست و سه گانه دارای سوگند است.۶. گفته اند در این سوره نسخی رخ نداده است.
مطالب سوره فجر
...
[ویکی شیعه] سوره فَجْر هشتاد و نهمین سوره و از سوره های مکی قرآن است که در جزء سی ام قرار دارد. نام سوره (فجر) به معنای سپیده دم است. این واژه که خداوند در آیه اول به آن قسم می خورد، در تفسیرهای روایی به حضرت قائم(ع) تفسیر شده است.
سوره فجر با سوگند آغاز می شود و به سرگذشت قوم عاد، ثمود و قوم فرعون و فساد و طغیان آنان اشاره هایی می کند و می گوید انسان در معرض آزمایش الهی قرار دارد؛ اما عده ای در این آزمایش شکست می خورند. دلایل این شکست نیز بیان شده است.
سوره فجر به سوره امام حسین(ع) شهرت دارد و در روایات به آن امام نسبت داده شده و آمده است مقصود از «نفس مطمئنه» در آیات پایانیِ آن، امام حسین(ع) است. همچنین نقل شده است هر کس آن را در شب های ده گانه (ده شب اول ذی الحجه) تلاوت کند، خداوند او را می بخشد و اگر در بقیه روزها تلاوت کند، نوری در قیامت همراه او خواهد بود. سوره فجر از جمله سوره هایی است که بر ضریح کنونی امام حسین(ع) (نصب شده در سال ۱۳۹۱ش) حک شده است.
[ویکی اهل البیت] سوره فجر هشتاد و نهمین سوره از قرآن است و دارای 30 آیه است.
سوره فجر در مکه نازل شده است.این سوره در ترتیب مصحف هشتاد و نهمین سوره و در ترتیب نزول دهمین سوره قرآن کریم است که پیش از آن سوره لیل و پس از آن سوره الضحی نازل شده است.
سوره فجر در عدد حجازی شامل سی و سه آیه، در عدد کوفی و شامی سی آیه و در عدد بصری بیست و نه آیه است.اختلاف عدد آیات در چهار آیه است:
ابی بن کعب از پیامبر صلی اللَه علیه و آله روایت نموده که آن حضرت فرمود، کسی که آن را در ده شب اول ماه ذی الحجه بخواند خداوند او را بیامرزد و کسی که در سایر روزها بخواند برای او در روز قیامت نوری باشد.
داود بن فرقد از حضرت امام صادق علیه السلام روایت نموده که فرمود، سوره فجر را در نماز واجب و مستحب خود بخوانید، زیرا آن سوره حضرت امام حسین علیه السلام است، کسی که آن را بخواند در روز قیامت با حضرت حسین علیه السلام در درجه او از بهشت باشد.
در این سوره تعلق به دنیا بدان جهت که طغیان و کفران به دنبال دارد، مذمت شده، و اهل دنیا را به شدیدترین عذاب دنیا و آخرت تهدید نموده، روشن می سازد که انسان به خاطر کوتاه فکریش خیال می کند اگر خدا به او نعمتی داده به خاطر آن است که نزد خدا کرامت و احترامی دارد، و آنکه مبتلا به فقر و فقدان است، به خاطر این است که در درگاه خدا خوار بی مقدار است، ولی به خاطر پندار غلطش هر فساد و طغیانی را مرتکب می شود، و آن پندار غلط را روپوش و رفوی خطاهای خود می کند، و دومی هم به خاطر آن پندار غلطش کفر می گوید (و به هر ذلتی تن می دهد) و حال آنکه امر بر او مشتبه شده، بلکه اگر قدرت و ثروت دارد و اگر مبتلا به فقر و تنگی معاش است، همه به منظور امتحان الهی است، تا روشن کند چه چیز از دنیایش برای آخرتش از پیش می فرستد.
پس قضیه به آن صورت که انسان توهم می کند و به زبان هم جاری می سازد نیست، بلکه به صورتی است که به زودی در قیامت که حساب و جزا به پا می شود، روشن می سازد که آنچه به او رسید چه فقر و ناتوانی و چه ثروت و قدرت همه امتحان بود، که او می توانست از دنیایش برای آخرتش گرفته، از پیش بفرستد، ولی نفرستاد، و عذاب آخرت را بر ثوابش ترجیح داد، پس از میان همه مردم دنیا کسی به سعادت زندگی آخرت نمی رسد، مگر نفس مطمئنه و کسی که دلش به پروردگارش گرم است و تسلیم امر او است، و در نتیجه بادهای کننده گرفتاریها، او را از جای نمی کند، و در او تغییر حالت پدید نمیآورد، و اگر ثروتمند شد طغیان نمی کند و اگر فقیر شد کفران نمی ورزد
