سجد

این واژه در زبان فارسی و عربی دارای بیش از یک معناست و در منابع کهن به‌صورت‌های مختلف آمده است. در لغت‌نامه دهخدا، «سُجَّد» به‌عنوان جمع «ساجد» به‌کار رفته و به معنای سجـده‌کنندگان است. این کاربرد بیشتر در متون دینی و قرآنی دیده می‌شود، چنان‌که در آیه «وَادْخُلُوا الْبَابَ سُجَّدًا» به معنای «در حال رکوع و سجده وارد شوید» آمده است. در این معنا، «سجد» به مفهوم فروتنی، عبادت و به خاک افتادن برای پرستش خداوند اشاره دارد. همچنین فعل «سَجَدَ» در قرآن به معنای سجده کردن است و بارها تکرار شده است. در کنار این معنای دینی، «سَجَد» در فارسی کهن معنایی کاملاً متفاوت نیز دارد. بر پایه منابعی چون برهان، رشیدی و آنندراج، «سَجَد» به معنای سرمای سخت و شدید آمده است. این معنا بیشتر در متون ادبی و توصیف‌های طبیعی کاربرد داشته است. بنابراین «سجد» واژه‌ای است که بسته به بافت زبانی، می‌تواند هم بار معنایی دینی داشته باشد و هم مفهومی طبیعی و اقلیمی.