شب برات

( ~. بِ یا بَ ) [ فا - ع. ] شب پانزدهم شعبان.

[ویکی فقه] شب برات (نیز برائَت)، شب پانزدهم و به قولی چهاردهم ماه شعبان است.
برائت به معنی بیزاری و دور بودن، و بری الذمه شدن از دَین، و برات ـ مخفف آن و یا کلمه دیگری از همان اصل ـ سند و نوشته ای است که به کسی دهند تا به استناد آن، پول یا هر چیز دیگر را از دیگری بگیرد. در ادبیات به هر حواله یا وارد معنوی برات می گویند.
وجه تسمیه این شب به شب برات
وجه تسمیه این شب به شب برات نیز به قولی آن بوده است که «هر کس در آن عبادت کند و نیکی به جای آرد، بیزاری یابد از دوزخ». بدین ترتیب، در این شب، آمرزش یافتگان از مجازات تبرئه می شوند و به تعبیر مجازی، سند آزادی آنان از کیفر دوزخ صادر می شود. به قولی دیگر، شب برات، شب تعیین روزی افراد است و به تعبیر مجازی اسناد ارزاق آنان صادر، و به حکم الهی عمر و رزق هرکس معین می شود.
معادل شب برات در فارسی
اعتقاد به صدور برات ارزاق در این شب و اطلاق کلمه چک به برات در فارسی، سبب شده است آن را شب چک نیز بخوانند که معرّب آن لیلة الصک است.
معتقدین به شب قدر بودن شب برات
...

شب پانزدهم شعبان.

💡 نک رمضان آمد و قدرست و عید وز تو رسیدست در آن شب برات

💡 اگرچه زلف سیاه تو لیلة الاسراست مرا جز آن شب قدر و شب برات مباد

💡 وَ لَیالٍ عَشْرٍ بشبهای دهه ذی الحجّه که روز عرفه در آنست، بشبهای دهه محرّم که عاشورا آخر آنست، بشبهای دهه آخر رمضان که شب قدر تعبیه آنست، بشبهای دهه نیمه شعبان که شب برات با آنست، بشبهای دهه موسی که: وَ أَتْمَمْناها بِعَشْرٍ بیان آنست و مناجات موسی با حق حاصل آنست.

💡 ای روز عید خلق وز خلق را نجات بر تو بخیر باد و سعادت شب برات

💡 چون جرم تو نقد و توبه نسیه‌ست دادت امشب برات نسیه

💡 بی یاد او مباش شب و روز تا بود روزت چو روز عید و شبت چون شب برات