استرلاب

💡 نخستین توصیف استرلاب کروی توسط دانشمند ایرانی، ابوالعباس نیریزی انجام شده‌است. اخترشناسان ایرانی و عرب، حلقه‌دارهای یونانی را در سدهٔ ۸ میلادی بهبود بخشیدند و ستاره‌شناس ایرانی، ابواسحاق فَزاری، کتابی ویژهٔ این افزار به نام «ذات‌الحلق» نوشت.

💡 استرلاب گوی‌شکل یا حَلقه‌دار (به عربی: ذات الحلق) گونه‌ای از استرلاب است که حلقه‌هایی فلزی و متداخل دارد و در منابع عربی از آن با نام ذات‌الحِلَق یا اسطرلاب الکری یاد می‌کنند.

💡 گفته می‌شود مخترع عرب، عباس بن فرناس، در سدهٔ نهم نوعی دیگر از استرلاب حلقه‌دار را ساخت که به خلیفه محمد اول هدیه داده شد.

💡 در دوران باستان، دانشمندان و ستاره‌شناسان از ابزار دقیق استرلاب برای تعیین موقعیت ستارگان و همچنین محاسبه زمان و جهت‌های جغرافیایی استفاده می‌کردند.

💡 بازدیدکنندگان موزه تاریخ علم، با شگفتی به تماشای مدل‌های قدیمی و ظریف استرلاب نشستند که نشان از هوش بالای دانشمندان قرون وسطی دارد.

💡 استفاده از استرلاب در سفرهای دریایی طولانی، به دریانوردان کمک می‌کرد تا با دقت بیشتری مسیر خود را در اقیانوس‌های پهناور پیدا کنند.