«برباریس» واژهای است که در متون لغوی و منابع گیاهشناسی قدیم برای اشاره به گیاه زرشک به کار رفته است و در واقع نام علمی یا کهن این گیاه در زبانهای مختلف محسوب میشود. این واژه در منابعی مانند لغتنامه دهخدا و متون عربی و رومی به صورتهای مختلفی مانند بربریس، انبرباریس و امبرباریس نیز ذکر شده است که همگی به یک گیاه واحد اشاره دارند. زرشک گیاهی است با میوههای کوچک، قرمز رنگ و ترش مزه که در مناطق مختلف ایران و جهان میروید و کاربرد خوراکی و دارویی دارد. این گیاه به دلیل طعم ترش خود در تهیه غذاها، چاشنیها و برخی داروهای سنتی مورد استفاده قرار گرفته است. در منابع طب سنتی، برباریس یا زرشک به عنوان گیاهی با خواص تقویتکننده کبد و کمککننده به بهبود عملکرد گوارشی معرفی شده است. میوه این گیاه سرشار از ترکیبات آنتیاکسیدانی است و در گذشته در درمان برخی بیماریها نیز مورد توجه قرار میگرفته است. در زبان فرانسوی، این گیاه با نام «گروزی» شناخته میشود که نشاندهنده گستردگی استفاده و شناخت آن در فرهنگهای مختلف است. در متون کهن فارسی، این واژه بیشتر به صورت علمی یا طبی به کار میرفته و معادل رایج آن همان زرشک بوده است. امروزه نیز در برخی منابع تخصصی گیاهشناسی از این نام برای اشاره به گونههای مختلف زرشک استفاده میشود. در مجموع، این کلمه نامی کهن و علمی برای گیاه زرشک است که میوهای ترشمزه و سرخرنگ دارد و کاربردهای خوراکی و دارویی متعددی برای آن شناخته شده است.
برباریس
لغت نامه دهخدا
برباریس. [ ب َ ] ( رومی، اِ ) بربریس. انبرباریس. ( منتهی الارب ). زرشک. ( ابن بیطار در کلمه ٔآارغیس ). امپرباریس. ( تاج العروس ) ( ناظم الاطباء ). امبرباریس. باریس. انبر. زرنگ. ( تاج العروس ). زرشک. ( ناظم الاطباء ). رجوع به بربریس و رجوع به زرشک شود.
فرهنگ فارسی
( اسم ) زرشک