کلمه «کماته» در زبان فارسی به اسبی گفته میشود که رنگ آن بین سیاهی و سرخی قرار دارد و به این ترتیب از نظر رنگ جزو اسبهای خاص و زیبای میدان و اصطبل به شمار میرود. واژه «کماته» شکل دیگر «کمتة» است و از ریشه عربی «کمت» یا «کُمیت» گرفته شده که به معنای کمیت گردیدن اسب یا تغییر رنگ جزئی آن است و در متون کهن و فرهنگهای اصطلاحات اسبداری به کار رفته است. در منابع فقهی و ادبی نیز به این واژه اشاره شده و همواره برای توصیف اسبهایی با رنگ میانه یا میکس بین سیاهی و قرمزی به کار رفته است. کماته نه تنها به رنگ اسب مربوط میشود، بلکه نشاندهنده دقت و توجه پرورشدهندگان و سوارکاران به ویژگیهای ظاهری و ظرافتهای نژادی اسبهاست و در انتخاب اسب برای میدان یا مسابقه اهمیت داشته است. در منابعی مانند «منتهی الأرب» و «آنندراج» آمده است که کمات الفرس یا کماته اشاره به اسبی دارد که کمیت آن مشهود و ملموس است و از نظر زیبایی و کیفیت ظاهری برجسته است.
کماته
لغت نامه دهخدا
( کماتة ) کماتة. [ ک َ ت َ ] ( ع مص ) کمیت گردیدن اسب. ( از منتهی الارب ) ( آنندراج ): کمت الفرس کمتاً و کمتة و کماتة؛ کمیت گردید اسب.( از اقرب الموارد ). و رجوع به کَمت و کُمَیت شود.
فرهنگ فارسی
کمیت - گردیدن اسب