کلمه «ضومران» که در منابع مختلف به شکلهای ضومیران یا ضیمران آمده است، نام نوعی گیاه معطر و دارویی است. در لغتنامه دهخدا، ضومران به «ضمیران» یا «شاهسپرم» اشاره دارد و ابن بیطار آن را به همین نام ذکر کرده است. مهذب الاسماء نیز آن را شاسپرم میداند و منتخب اللغات آن را نوعی ریحان دشتی معرفی میکند. منتهیالأرب و منابع دیگر این گیاه را به «حبق الماء» و «پودنه جویباری» تشبیه کردهاند. بعضی منابع مانند اختیارات بدیعی و تحفه حکیم مؤمن، ضومران را بیدمشک میدانند و گاهی به نامهای بهرامج یا پونه هم یاد شده است. فرهنگ فارسی آن را «نعنای آبی» و نوعی ریحان دشتی معرفی میکند، و فرهنگ عمید نیز معادلهای ضیمران، ریحان و شاه اسپرم را برای آن ذکر کرده است.
ضومران
لغت نامه دهخدا
ضومران. [ ض َ م َ / ض َ م ُ ] ( ع اِ ) ضومیران. ( ابن بیطار ). ضمیران. شاهسپرم. ( مهذب الاسماء ). شاسپرم. ( مهذب الاسماء ). نوعی است از ریحان دشتی. ( منتخب اللغات ). ریحان دشتی یا ریحان فارسی است. ( منتهی الارب ). حبق الماء. پودنه لب جوی. پودنه جویباری. ( ابن البیطار ). فودنج النهری. پونه. صاحب اختیارات بدیعی گوید: صاحب جامع سهو کرده که آن را ضیمران گفته است و قول صاحب منهاج معتبر است که آن بیدمشک است و آن را بهرامج گویند و گفته شد و بدل آن بوم است یا ملخیه ( ؟ ) به وزن آن. ( اختیارات بدیعی ). بیدمشک. ( تحفه حکیم مؤمن ).
فرهنگ عمید
ضیمران، ریحان، شاه اسپرم.
فرهنگ فارسی
( اسم ) ضمیران نعنای آبی.
ضومیران. شاهسپرم. نوعی از ریحان دشتی.
