کلمهی «شاه خلها» در فارسی به معنای افراد بسیار نادان، سادهلوح یا کمهوش است که سرآمد دیوانگان، کودنان و کمعقلان میباشند. این عبارت از ترکیب دو جزء ساخته شده است: «شاه» که برای تاکید یا بزرگنمایی به کار میرود و «خل» که در فارسی قدیم به معنای دیوانه، ابله یا کسی که عقل سلیم ندارد است. بنابراین، شاه خلها یعنی بزرگترین یا بارزترین ابلهها و نادانها. این واژه بیشتر در زبان محاورهای و ضربالمثلها کاربرد داشته و برای تمسخر یا بیان نادانی شدید یک فرد یا گروهی از افراد به کار میرود. در متون ادبی و طنز فارسی، شاه خلها نماد افرادی است که با رفتارها یا تصمیمات نادرست، باعث خنده، تعجب یا تأسف دیگران میشوند. به لحاظ فرهنگی و تاریخی، استفاده از واژه «خل» و ترکیبهای آن در زبان فارسی به قرنها پیش برمیگردد و همواره برای نقد نادانی، بیفکری یا سادهلوحی به کار رفته است. عبارت شاه خلها نوعی اغراق برای نشان دادن شدت نادانی است و بار معنایی منفی و تحقیرآمیز دارد.
شاه خل ها
لغت نامه دهخدا
شاه خل ها. [ هَِ خ ُ ] ( ترکیب اضافی، اِ مرکب ) سرآمد دیوانگان و کودنان و کم عقلان؛ در تداول خانگی در دیدن عملی برخلاف رسم و یا عقل گویند: خدا شاه خلها را بیامرزد. ( یادداشت مؤلف ).
فرهنگ فارسی
سر آمد دیوانگان و کودکان و کم عقلان در تداول خانگی در دیدن عملی بر خلاف رسم و یا عقل گویند: خداشاه خلها را بیامرزد.