سناجل

سجنجل، واژه‌ای معرَّب و از اصل رومی، به معنای آینه است. این واژه در منابع لغوی معتبری چون «غیاث‌اللغات»، «آنندراج» و «منتهی‌الارب» با همین معنا ثبت شده‌است. برخی فرهنگ‌های دیگر همچون «دهار» و «زمخشری» آن را به‌طور خاص به آینه‌ای چینی یا با کیفیت برتر تفسیر کرده‌اند و در کتاب «المعرب» جوالیقی نیز بر رومی بودن ریشه آن تأکید شده‌است.

در کاربرد ادبی و تاریخی، سجنجل اشاره به سطحی صیقلی و بازتابنده دارد که معمولاً از جنس فلز یا شیشه‌ای پرداخته بوده‌است. این واژه گاه با صفاتی مانند «روئین» همراه می‌شده تا بر درخشندگی و استحکام آن تأکید کند. کاربرد آن در متون کهن فارسی و عربی، نشان‌دهنده رواج این وسیله در تمدن‌های گذشته و اهمیت آن به‌عنوان ابزاری برای دیدن و نمادی برای روشنایی و صفاست.

با توجه به شواهد موجود، سجنجل یکی از نمونه‌های واضح تأثیر زبان‌های دیگر بر حوزه واژگان فارسی و عربی در زمینه‌های فناوری و زندگی روزمره است. بررسی این قبیل واژگان، نه‌تنها تحولات زبانی، بلکه چگونگی انتقال دستاوردهای تمدنی بین ملل را نیز روشن می‌سازد و بر غنای تاریخی زبان فارسی می‌افزاید.

فرهنگ عمید

= سجنجل