سربریدن و شکار حیوانات
«سربریدن و شکار حیوانات» در فقه اسلامی به مجموعهای از احکام مربوط به صید و ذبح حیوانات گفته میشود که هدف آن تعیین شرایط حلال یا حرام بودن گوشت حیوان است. در این چارچوب، شکار حیوانات وحشی حلالگوشت مانند آهو، بزکوهی و کبک در صورتی مجاز و حلال است که با ابزارهای مجاز مانند سلاح یا سگ شکاری و با رعایت شرایط شرعی انجام شود. اگر یکی از این شرایط رعایت نشود، گوشت حیوان حرام محسوب میشود، مگر در حالتی که حیوان زنده به دست آید و سپس مطابق دستور شرع ذبح گردد. در مورد ماهی، حکم متفاوت است و صرفاً زنده گرفتن آن از آب و داشتن فلس برای حلال بودن کافی دانسته شده و شرایط دیگری برای آن ذکر نشده است. در مورد حیوانات اهلی و وحشی حلالگوشت، ذبح شرعی به معنای بریدن حلقوم، مری و دو رگ اصلی گردن از زیر گلو است و انجام این عمل به شیوه صحیح شرط حلال بودن گوشت است. در صورتی که این عمل به جای بریدن، صرفاً با شکافتن انجام شود، ذبح صحیح محسوب نمیگردد. برای شتر نیز روش خاصی به نام «نحر» وجود دارد که با سایر حیوانات تفاوت دارد. اگر حیوانی مطابق این ضوابط ذبح یا شکار شود، در اصطلاح فقهی «تذکیه» شده و «مذکی» نام میگیرد و خوردن گوشت آن جایز است. در مقابل، حیوانی که بدون رعایت این شرایط جان دهد، «میته» محسوب شده و خوردن آن حرام و نجس است. بنابراین، سربریدن و شکار حیوانات در فقه اسلامی مجموعهای از قوانین دقیق برای تعیین حلیت گوشت حیوانات بر اساس روش ذبح و صید شرعی است.
مترادفها
شکار کردن
دانشنامه اسلامی
[ویکی اهل البیت] در اینجا، دو مبحث وجود دارد: یکی شکار حیوانات وحشی و دیگری سر بریدن حیوانات اهلی و غیراهلی که هر کدام را جداگانه معرفی می نماییم:
حیوان حلال گوشت وحشی مانند آهو، بزکوهی و کبک را اگر به وسیله سلاح یا سگ شکاری شکار کنند، در صورتی که با شروط مقرر انجام شده باشد، پاک و حلال است و اگر یکی از شروط آن ناقص باشد حرام است، مگر این که حیوان را زنده بگیرند و سرش را ببرند. شکار ماهی عبارت است از: زنده گرفتن آن از آب و در صورتی که «فلس» داشته باشد حلال است و شرط دیگری در آن معتبر نیست.
اگر حیوان حلال گوشت - اعم از اهلی و وحشی - را با رعایت دستور و شروطی که مقرر شده سر ببرند خوردن گوشت آن حلال است. دستور سربریدن حیوان آن است که حلقوم (مجرای تنفس)، مری (مجرای غذا) و دو رگ بزرگ را که در دو طرف حلقوم است، از پایین برآمدگی زیر گلو به طور کامل ببرند و اگر آن ها را بشکافند، کافی نیست. ذبح شتر نیز شکل خاصی دارد که «نحر» نامیده می شود.
اگر حیوانی را طبق دستور شرع، «ذبح» یا «نحر» و یا «شکار» نمایند، آن حیوان «تذکیه» شده و حلال است و در اصطلاح فقهی، آن را «مُذَکّی » می نامند و اگر تذکیه شرعی نشده باشد، «میته» نامیده می شود که حرام و نجس است.