حجوی در لغت عرب به معنای غلبه در فطانت و زیرکی است. این واژه در برخی منابع زبانشناختی مانند منتهیالارب آمده و بیانگر حالتی است که فرد در تیزفهمی و سرعت درک، از دیگران برتر باشد. فطانت خود به معنای هوشمندی، درایت و توانایی تشخیص دقیق امور است؛ بنابراین وقتی کسی با این کلمه وصف میشود، یعنی زیرکی و فراست او بر دیگران غلبه دارد. این صفت معمولاً برای افرادی به کار میرود که در گفتار، رفتار یا داوری در مسائل پیچیده، از قریحهای برتر برخوردارند. واژه حجیا نیز در همین معنا به کار میرود و در اصل، صورت اشتقاقی دیگر همین ریشه است. ریشه این واژه با مفهوم حِجى نیز پیوند معنایی دارد که در عربی به معنای عقل و خرد آمده است. بر این اساس، میتوان گفت حجوی به معنای داشتن عقلی کارآمد، دقت در امور، و توانایی تحلیل سریع است. این صفت گاه در مدح و ستایش به کار میرود تا نشان دهد فردی زیرک، تیزهوش و اهل تدبیر است. بنابراین، این کلمه حامل ستایشی نسبت به درک، فهم و نبوغ فرد است.
حجوی
لغت نامه دهخدا
حجوی. [ ح َ وا ] ( ع اِ ) غلبه در فطانت. ( منتهی الارب ). حُجیا. ( منتهی الارب ).