واژه «تولبره» در منابع لغوی فارسی به عنوان یک اسم کهن به کار رفته و در معنای اصلی خود به پاپوش، کفش یا قالب کفش اشاره دارد. این واژه در فرهنگهای لغت قدیم بهعنوان اصطلاحی برای توصیف نوعی پوشش پا یا ابزار ساخت کفش ذکر شده است. بر اساس کاربردهای ثبتشده، «تولبره» میتواند هم به خود کفش و هم به قالب یا شکل اولیهای که کفش بر اساس آن ساخته میشود اطلاق گردد. از نظر زبانی، این واژه در دسته اسامی قرار میگیرد و کاربرد آن بیشتر در متون قدیمی و لغوی دیده میشود. در گذشته، قالبهای چوبی یا فلزی که برای شکلدهی کفش استفاده میشدند نیز با چنین نامهایی شناخته میشدند. این واژه در زبان امروز کاربرد رایج ندارد و بیشتر جنبه تاریخی و واژهشناختی دارد. از دیدگاه معنایی، «تولبره» به یکی از عناصر مرتبط با پوشش پا در زندگی سنتی اشاره میکند. همچنین میتوان آن را بخشی از واژگان مربوط به صنایع دستی و کفاشی در فرهنگهای قدیم دانست. بنابراین، معنای دقیق آن کفش یا قالب مورد استفاده برای ساخت کفش است. در مجموع، «تولبره» واژهای قدیمی با کاربرد محدود لغوی است که در متون فرهنگنامهای حفظ شده است.
تولبره
لغت نامه دهخدا
تولبره. [ ب َ رَ / رِ ] ( اِ ) پاپوش و کفش و قالب کفش. ( ناظم الاطباء ). رجوع به لسان العجم شعوری ج 1 ص 310 شود.