گلشنی دمشقی

گلشنی دمشقی

گلشنی دمشقی، یکی از عارفان و اهل ادب روزگار خویش بوده است که ابن‌معصوم، از علمای قرون گذشته، از او یاد کرده و وی را در شمار سالکان صافی و اهل تصوف دانسته است. بنا بر گفته ابن‌معصوم، چون گلشنی از پاک‌دلان و اهل سیر و سلوک بوده، به لقب «صوفی» شهرت یافته است. این تعبیر نشان می‌دهد که گلشنی نه تنها در عرصه ادبیات، بلکه در طریقت عرفانی نیز جایگاهی شناخته شده داشته و احتمالاً با محافل صوفیان و عارفان شام و دمشق ارتباط داشته است.

در زمینه ادبیات، درباره او آمده است که «در ادب پایگاهی دارد، ولی شعرش متوسط است». این داوری نشان می‌دهد که گلشنی دمشقی، هرچند در میان شاعران و نویسندگان شناخته می‌شده، اما آثارش از نظر ادبی در حد شاهکارهای بزرگ زمان خود نبوده است. با این حال، همین جایگاه «میانه» در شعر عربی یا فارسی آن دوران، خود نشانه‌ای از حضور فعال و فرهنگی او در محیط ادبی و عرفانی قرن‌های گذشته است؛ محیطی که در آن، بسیاری از صوفیان و عالمان، شعر را ابزاری برای بیان اندیشه‌های معنوی خود می‌دانستند.

در منابع آمده است که گلشنی دمشقی اشعاری در مدح و ستایش شیخ محی‌الدین ابن عربی، عارف بزرگ اندلس، سروده است و گفته می‌شود که او در طریقت ابن عربی ملازم بوده است. در یکی از ابیات او آمده است: «اَمولایَ محی‌الدینِ اَنتَ الَّذی بَدَت / عُلومُکَ فِی الآفاقِ کَالغَیثِ مُذهِما». این شعر نشانگر ارادت عمیق او به ابن عربی و اعتقادش به گستردگی علم و عرفان اوست. از این‌رو، گلشنی دمشقی را می‌توان نمونه‌ای از شاعران صوفی‌مشرب دانست که در کنار طبع شعر، به سیر و سلوک معنوی نیز اهتمام داشته‌اند.

لغت نامه دهخدا

گلشنی دمشقی. [ گ ُ ش َ ی ِ دِ م َ ] ( اِخ ) ابن معصوم وی را از عارفان و سالکان صافی میشمرد و گوید: بدین سبب به صوفی ملقب شده است. او را در ادب پایگاهی است، ولی شعرش متوسط است از آنجمله او را ابیاتی است درباره شیخ محی الدین عربی که گلشنی ملازم طریقت او بوده است:
امولای محی الدین انت الذی بدت
علومک فی الاَّفاق کالغیث مذهما
کشفت معانی کل علم مکتم
و اوضحت بالتحقیق ما کان مبهما.
رجوع به سلافة العصر ص 396 شود.

فرهنگ فارسی

ابن معصوم ویرا از عارفان و سالکان صافی میشمرد و گوید بدین سبب به صوفی ملقب شده است او را در ادب پایگاهی است ولی شعرش متوسط است

چیپ یعنی چه؟
چیپ یعنی چه؟
دلخ یعنی چه؟
دلخ یعنی چه؟
فال امروز
فال امروز