💡 برابر گزارش خبرگزاریها و روزنامه خراسان اولین جشن ملی قناتهای ایرانی ۱۴ بهمن ۱۳۹۵ در گناباد برگزار شود با توجه به اینکه کاریز قصبه گناباد سبب ثبت جهانی سایر قناتها شده است لذا جشن ملی ثبت جهانی ۱۱ رشته قنات در گناباد با حضور معاون رئیسجمهور و میهمانان داخلی و خارجی برگزار گردید.
💡 کاریز قصبه گناباد در سال ۱۳۷۹ توسط سازمان میراث فرهنگی با شماره ۲۹۶۳ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید. مربوط به ۲۵۰۰ تا ۲۷۰۰ سال پیش و تنها اثر پیشنهاد شدهٔ خراسان بزرگ به سازمان جهانی یونسکو برای ثبت است که در شهر گناباد در جنوب استان خراسان رضوی واقع شده است.
💡 در شهرستان گناباد بیشتر از ۴۰۰ قنات وجود دارد که مهمترین آنها قنات قصبه شهر - کاریز رهن - کاریز خوششویی- کاریز زیبد - علیآباد- کاریز بیدخت کاریز بیلند - کاریز دیزق
💡 در زمینهای هموار و نواحیای که زمین شیب کافی ندارد و نیز زمینهای خیلی سست و ماسهای امکان حفر کاریز نیست. آب کاریز، بهطور دائم جریان دارد و قابل کنترل نیست. به همین خاطر کاریز مدام باعث تخلیه آب زیرزمینی میشود. در فصولی که به آب احتیاج نیست یا احتیاج به آب خیلی کم است، امکان جلوگیری از جریان یا کنترل کاریز وجود ندارد.
💡 آباد و پرجمعیت است، مردمش جولاهه کار هستند، دانشمندان بزرگ نیز دارد. دژی دارد جامعش در میان شهر است. از کاریزی که در جامع ظاهر میشود میآشامند.
💡 -پیرمرد لنگان لنگان به دنبال گاوان کاری خود به راه افتاد. سواران از کاریز مقابل آبادی گذشته چنین وانمود کردند که مستقیما از جاده شاهی به سبزوار می روند. اما وقتی از نظر پیرمرد روستایی پنهان شدند و به دامنه کوه سنگلاخی رسیدند و رو به غرب و آبادی « افچنگ» به سرعت رفتند.