کولیوند یکی از ایلات لر است که عمدتاً در استان لرستان ساکن میباشد. این ایل بیشتر در استانهای لرستان، خوزستان و همدان زندگی میکند. این طایفه ی لرستان به ویژه در شهرستان سلسله، در کنار ایلات یوسفوند، ترکاشوند و حسنوند سکونت دارند. همچنین بخشی از این ایل تحت نام تغییر یافته و جزئی شده این طایفه در شمال ایران، در شهرستان بهشهر، منطقه چهارقلعه و روستای حسینآباد زندگی میکنند. مردم بخشی از منطقه هرجاپلق ازنا نیز از این خانواده هستند. قلی به همراه حسن، یوسف، قیاس و ترکاش از نسل شخصی به نام سلسله میباشند. این ایل یکی از قدیمیترین ایلات لرستان، به ویژه در منطقه الشتر است و در تاریخ، سرداران زیادی از این ایل در جنگهای مهم ایران شرکت کردهاند. طوایف این ایل، که به شخصی به نام قلی فرزند سلسله نسبت داده میشوند، بر اساس دستنوشتههای ملامنوچهر خان کولیوند شامل فرخشاهی، کرمشاهی، اصلانشاهی، بمارشاهی، ایمارشاهی، ایرانشاهی، عبدالشاهی، کرمعلی و فلکالدین هستند. به گفته آقای مسعود یوسفی، پژوهشگر این ایل، در کتاب خود این طوایف شامل کرمعلی، فلکالدین و کولیوند دوم میباشد. این طایفه دوم شامل طوایف کرمشاه، فرخشاه، بمارشاه، اصلانشاه، عبدالشاه، ایرانشاه و ایمارشاه است. در گذشته، در بسیاری از مناطق، حرف ق به صورت ک تلفظ میشد؛ به عنوان مثال، خلق به خلق یا قتل به کوتل و قائد به کائد تبدیل میشد. این تلفظ هنوز هم در برخی مناطق رایج است و به همین دلیل، قلی به صورت کلی تلفظ شده است. در بسیاری از ایلات، نام قلی وجود دارد و فرزندان او به عنوان اولاد قلی یا کولی و کولیوند شناخته میشوند. بنابراین، نمیتوان به راحتی اثبات کرد که قلی وندها یا کلی وندهای ایلات دیگر با یکدیگر نسبت دارند یا یکی هستند.
کولیوند
لغت نامه دهخدا
کولیوند. [ کو / ک َ / کُو لی وَ ] ( اِخ ) یکی از دهستانهای بخش سلسله که در شهرستان خرم آباد واقع است. این دهستان در شمال غربی بخش قرار دارد و از مشرق به دهستان یوسف وند، از شمال به کوه گچ کن، از مغرب به بخش دلفان و از جنوب به سفیدکوه محدود است. دامنه و جلگه است و هوایی سردسیر دارد. آب آن از رودخانه های پیرمحمدشاه، تیمورسودی، چناره و چشمه های دیگر تأمین می شود. مرتفعترین قلل جبال در این دهستان عبارت است از: کوه گچ کن، سرخه کوه کوسه و سفیدکوه.این دهستان از 43 آبادی تشکیل شده و سکنه آن در حدود 8500 تن است. قرای مهم آن عبارت است از: فیروزآباد، آب باریک، زیریان و علم. سکنه این دهستان از طایفه کولیوند هستند. ( از فرهنگ جغرافیایی ایران ج 6 ).
فرهنگ فارسی
جملاتی از کلمه کولیوند
موضوع: کولیوند، ایلات و عشایر - ایران - لرستان
ساکنان روستا غالبان از طایفه کولیوند می باشند.