علم الهدی علوی

علم الهدی علوی، لقب و نام علی بن ابی احمد حسین طاهر بن موسی موسوی است که از بزرگان علم و دین امامیه به شمار می‌رود. وی فرزند موسی بن محمد بن ابراهیم و نواده امام موسی بن جعفر (ع) بود و مادرش نیز فاطمه دختر حسین بن احمد بن ناصر الحق بود. لقب «علم الهدی» به دلیل معجزه‌ای که در شفای وزیر عباسی رخ داد به او داده شد؛ وزیر پس از دعای او شفا یافت و نام او را در نامه خود آورد. او همچنین به لقب‌های ثمانینی، ذوالثمانین، ذوالمجدین، شریف و سید مرتضی مشهور بود که هر یک به ویژگی‌ها و دستاوردهایش اشاره دارد. علم الهدی از علمای بزرگ امامیه بود و در علوم عقلی، نقلی، فقه، اصول، تفسیر، حدیث، ادب و کلام تبحر داشت و معلم شاگردان فراوانی بود. او سی سال امیر حاج و حرمین، نقیب الاشراف و قاضی القضاة بود و در دوره زندگی‌اش ثروت و کرامت نفس بالایی داشت و وقف‌های زیادی انجام داد. تألیفات او بالغ بر هشتاد اثر بوده است که شامل احکام، تفسیر قرآن، حدیث، کلام، ادب و شعر می‌شود و بسیاری از آن‌ها تا امروز مورد استفاده است. برخی آثار مهم او شامل «الامالی»، «الانتصار فی ما انفردت به الامامیة»، «الانصاف» و «انقاذ البشر من الجبر و القدر» است که معرف تسلط او بر علوم دینی و ادبی است. شاگردان برجسته‌ای مانند شیخ طوسی، قاضی ابن البراج و ابوالفتح کراجکی از او بهره‌مند شدند و او نقش محوری در تعلیم و نشر علوم امامیه داشت. علم الهدی علوی در اوایل غیبت کبری در سال ۳۵۵ ه.ق در بغداد متولد شد و در سال ۴۳۶ ه.ق درگذشت و آثارش مایه افتخار و مرجع علمی برای پیروان امامیه شد.