ابن رشد ابوالولید محمد بن احمد اندلسی

[ویکی فقه] اِبْن ِ رُشد، ابوالولید محمد بن احمد بن محمد بن رشد، مشهور به حفید (نواده ) فیلسوف، شارح و مفسر آثار ارسطو، فقیه و پزشک برجسته غرب اسلامی (اندلس ) بود.
وی در ۵۲۰ق /۱۱۲۶م در شهر قُرطُبه در اندلس زاده شد. پدر بزرگ و پدرش هر دو از فقیهان و عالمان نامدار و بلند پایه زمان خود بوده اند. پدربزرگش محمد بن احمد بن احمد بن رشد، ابوالولید (۴۵۰-۵۲۰ق /۱۰۵۸-۱۱۲۶م )، قاضی القضاة و امام مسجد جامع شهر قرطبه و دارای نوشته های مهمی در فقه مالکی بوده است.
خلف بن بشکوال، الصّلَه، ج۲، ص۵۷۶ _۵۷۷، قاهره، ۱۹۶۶م.
در برخی گزارش ها آمده است که استاد ابن رشد در فلسفه، فیلسوف مشهور ابن باجه (ه م ) بوده است، اما این گزارش از لحاظ تاریخی نمی تواند درست باشد، زیرا درگذشت ابن باجه در ۵۳۳ق /۱۱۳۸م روی داده بوده، یعنی هنگامی که ابن رشد نوجوانی ۱۲ یا ۱۳ ساله بوده است، ولی به گفته ارنست رنان «همانندی عقاید و احترام ژرفی که ابن رشد با آن درباره آن مرد بزرگ (ابن باجه ) سخن می گوید، حق می دهد که به معنایی کلی، ابن رشد را شاگرد وی تلقی کنند». هر چند از تفصیل سرگذشت ابن رشد آگاهی زیادی نداریم، اما برخی از گزارش های مورخان و نیز اشاره های خود ابن رشد در برخی از نوشته هایش، تا اندازه ای رویدادهای زندگیش را منعکس می کنند.
فعالیت های اجتماعی و علمی
فعالیت های اجتماعی و علمی ابن رشد در دوران فرمانروایی موحّدون در اندلس جریان داشته است. در این میان سرگذشت وی، به ویژه با رویدادهای دوران حکومت دو تن از برجسته ترین فرمانروایان موحدون، یعنی ابویعقوب یوسف و ابویوسف یعقوب (المنصور)، گره خورده بود، هر چند آغاز فعالیت های اجتماعی و علمی وی در دوران فرمانروایی بنیان گذار سلسله موحدون عبدالمؤمن علی (۵۲۴ - ۵۵۸ق / ۱۱۳۰-۱۱۶۳م ) بوده است. بنابر گزارش های مورخان، عبدالمؤمن خود مردی دانشمند و دانش پرور بوده است و در دوران فرمانرواییش دانشمندان را از هر سو فرا می خوانده و زندگی آسوده ای برایشان فراهم می کرده است.
علی بن ابی زرع، الانیس المطرب بروض القرطاس، ج۱، ص۲۰۳-۲۰۴، رباط، ۱۹۷۲م.
...

💡 شيعه چنانكه در آغاز، براى پيدايش تفكر فلسفى عاملى مؤ ثر بود در پيشرفت اينگونهتفكر و ترويج علوم عقليه نيز ركنى مهم بود و پيوستهبذل مساعى مى كرد و از اين روى با اينكه با رفتن ابن رشد، فلسفه از ميان اكثريتتسنن رفت، هرگز از ميان شيعه نرفت و پس از آن نيز فلاسفه اى نامى مانند خواجهطوسى و ميرداماد و صدرالمتاءلهين به وجود آمده يكى پس از ديگرى درتحصيل و تحرير فلسفه كوشيدند.

💡 یکی از مشهورترین فیلسوفان مسلمان در غرب ابن رشد است که مکتب اوروئسیسم (ابن‌رشدگرایی) را پایه‌گذاری کرد.

💡 5. در صحيح بخارى و مسلم و ابوداود و ابن ماجه و ديگر منابع آمده است: پيغمبر خدا (ص) سر مرد يهودى را كه سر دختر بچه اى را با دو سنگ شكسته بود، به همان ترتيبشكست (962). ولى ابن رشد در كتاب بداية المجتهد مى نويسد: ابو حنيفه و پيروانشدر باب قصاص مى گويند: مجرم به هر شكلى كه كشته باشد، بايد تنها با شمشيرقصاص شود (963). و تفصيل آن در المحلى ابن حزم آمده است (964).

💡 فهرست بالا را محمّد لطفی جمعه براساس تحقیق و استدلال تهیه کرده است. به نظر وی ابن رشد غیر از این کتب اثر دیگری ندارد و اگر کسی مدعی خلاف این مطلب باشد باید اقامه دلیل کند.

💡 ابن رشد تلاش کرد تا بین ایمان و فلسفه، بین اندیشه‌های ارسطویی و اسلام هماهنگی ایجاد کند. او مدعی شد که سخنان ارسطو نیز صحیح بوده‌است و کلمات قرآن نیز حقیقت ازلی است.