واژه «جهراء» در متون لغوی عربی معانی گوناگونی دارد که بیشتر آنها به ویژگیهای ظاهری، جسمی یا صوتی افراد و اشیا مربوط میشود. در یکی از کاربردهای اصلی، «جهراء» به معنای زن یا فردی است که چهرهای آشکار، کاملالخلقه و دارای زیبایی ظاهری قابل مشاهده دارد و بهطور کلی به حالت نمایان و آشکار بودن چهره اشاره میکند. در برخی منابع، این واژه برای فردی به کار رفته که به دلیل شدت نور یا ضعف چشم، توانایی دیدن در آفتاب مستقیم را ندارد. همچنین در توصیفهای بدنی، به چشم یا حدقهای گفته شده که برجسته و بیرونزده باشد. در حوزه حیوانات، این واژه برای اسبی به کار رفته که پیشانی یا قسمت جلوی صورتش گسترده و پوشیده باشد. در معانی جغرافیایی، «جهراء» به زمین هموار و وسیع بدون درخت یا پستی و بلندی اطلاق شده است که نشاندهنده گستردگی و یکنواختی سطح زمین است. همچنین در برخی کاربردها، این واژه به معنای جماعت یا گروهی از مردم و گاهی بزرگان قبیله نیز آمده است. از نظر ریشهشناسی، این واژه با «جهیر» نیز مرتبط است که به معنای بلندصدا، آشکار و نمایان بودن است و همین مفهوم در معانی مختلف آن دیده میشود. در مجموع، «جهراء» واژهای چندمعنایی است که به مفاهیم آشکار بودن، بلندی صدا، گستردگی زمین و ویژگیهای ظاهری انسان و حیوان اشاره دارد. این واژه بیشتر در متون لغوی و ادبی قدیم کاربرد داشته و امروزه کاربرد رایج ندارد.
جهراء
لغت نامه دهخدا
جهراء. [ ج َ ] ( ع ص، اِ ) مؤنث اجهر. زن دیداری تمام خلقت و احوال دیداری. || آنکه در آفتاب دیدن نتواند. ( منتهی الارب ). || چشم که حدقه وی بیرون رو باشداز خانه. ( منتهی الارب ) ( ذیل اقرب الموارد ). || اسب که غره وی همه روی او را گرفته باشد. ( منتهی الارب ). || پشته هموار و پهناور. ( ذیل اقرب الموارد ). || زمین هموار که در آن درخت و پشته نباشد. || جماعت. || بزرگان قبیله. ( منتهی الارب ) ( ذیل اقرب الموارد ).
جهراء. [ ج ُ هََ ] ( ع ص، اِ ) ج ِ جهیر. ( منتهی الارب ) ( اقرب الموارد ). رجوع به جهیر شود.