در اسلام، مفهوم تقیه به معنای پنهان کردن عقیده یا حقیقت در شرایطی است که آشکار ساختن آن میتواند منجر به خطر یا آسیب شود. این اصل در قرآن و روایات اسلامی مورد اشاره قرار گرفته و در برخی موارد، به عنوان یک راهکار برای حفظ جان و دین، جایز شمرده شده است. با این حال، در مورد پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله وسلّم)، به ویژه در هنگام ابلاغ رسالت و بیان معارف اساسی دین، رویکرد متفاوتی مشاهده میشود. ایشان در این موارد حساس، از تقیه خودداری کرده و با قاطعیت پیام الهی را ابلاغ مینمودند.
یکی از مصادیق بارز این عدم تقیه، هنگام اعلام ولایت حضرت علی (علیه السلام) بوده است. آیه شریفه "یَا أَیُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ مَا أُنْزِلَ إِلَیْکَ مِنْ رَبِّکَ وَإِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَمَا بَلَّغْتَ رِسَالَتَهُ وَاللَّهُ یَعْصِمُکَ مِنَ النَّاسِ إِنَّ اللَّهَ لَا یَهْدِی الْقَوْمَ الْکَافِرِینَ" (مائده: ۶۷) که بنا بر تفاسیر شیعه و برخی از عالمان اهل سنت، در واقعه غدیر خم و در خصوص اعلام جانشینی امام علی (علیه السلام) نازل شده است، گواه این مدعاست. این آیه به وضوح بیانگر اهمیت ابلاغ پیام الهی بدون هیچگونه ملاحظه و ترسی است.
پس از این فرمان الهی، خداوند متعال به پیامبر (صلی الله علیه و آله وسلّم) که ممکن بود به دلیل اهمیت موضوع یا نگرانی از واکنشهای احتمالی، اضطرابی داشته باشند، دلداری و اطمینان میبخشد. عبارت "وَاللَّهُ یَعْصِمُکَ مِنَ النَّاسِ" (خداوند تو را از (گزند) مردم حفظ میکند) تأکیدی است بر اینکه در ادای این رسالت خطیر، پیامبر (صلی الله علیه و آله وسلّم) تنها نخواهند بود و حمایت الهی پشتوانه ایشان است. این برخورد قاطعانه پیامبر (صلی الله علیه و آله وسلّم) نشاندهنده این است که در مسائل بنیادین دین و اعلام حقایق اساسی، تقیه جایگاهی ندارد و ابلاغ بدون پرده حقیقت، اولویت مطلق دارد.