مجاز مرکب

[ویکی فقه] مجاز مرکب، مجاز در جمله از طریق اسناد فعل به غیر مسندٌ الیه حقیقی می باشد. و در اصول فقه کاربرد دارد.
مجاز مرکب، مقابل مجاز مفرد، مجازی است که از راه اسناد دادن فعل به غیر مسندالیه حقیقی، در جمله به کار گرفته می شود (اسناد الشی الی غیر ما هو له)، مانند جمله:«انبت الربیع البقل؛ بهار، سبزیجات را رویاند»، که در حقیقت رویش گیاهان به خداوند اسناد دارد و اسناد آن به فصل بهار، «اسناد الی غیر ما هو له» است که به آن «اسناد عقلی» نیز می گویند، و یا در جمله «جری المیزاب؛ ناودان جاری شد»، در حقیقت، آب از ناودان جاری شده است و اسناد جریان به ناودان «اسناد الی غیر ما هو له» و مجازی است.

💡 ای که ز عقل مجاز ساخته‌ای مرکبی بیهده می‌تازیش روز و شب از چپ و راست

💡 ای دل تو به نور حق مجازی نرسی تا مرکب جهد وجد نتازی نرسی