بیابان زایی

{desertification} [مهندسی منابع طبیعی- محیط زیست و جنگل] فرایند تخریب پوشش گیاهی در مناطق خشک و نیمه خشک و در حاشیۀ بیابان ها

بیابان زایی نوعی از تخریب زمین است که در آن منطقه ای با زمین های تقریباً خشک، به طور فزاینده ای خشک و لم یزرع می شود، معمولاً چنین منطقه ای آب، پوشش گیاهی و حیات وحش اش را از دست می دهد. عوامل گوناگونی مانند تغییر اقلیم و فعالیت های انسانی در این باره مؤثراند. بیابانی شدن یکی از مسائل قابل ملاحظه بوم شناسی و زیست محیطی در جهان است.
بیابان پدیده ای است که روز به روز گسترش می یابد. بیابان زایی در کشورهای کم آب، خشک و نیمه خشک زنگ خطری است که باید جدی گرفته شود. از این رو به دلیل اهمیت موضوع ۲۷ خرداد ماه ( ۱۷ ژوئن ) به عنوان روز جهانی بیابان زایی در سراسر جهان نام گذاری شده است. این روز برای اولین بار در سال ۱۹۹۷ میلادی نامگذاری شد.
ایران در سال ۱۹۹۶ میلادی ( سال تأسیس کنوانسیون ) به کنوانسیون جهانی مقابله با بیابان زایی پیوست. ایران بر روی کمربند خشک و نیمه خشک قرار دارد و نیازمند مدیریت صحیح منابع آبی خود است. زیرا به اعتقاد کارشناسان، مدیریت نادرست منابع آب، سبب خشک شدن تالاب ها و سفره های آب زیرزمینی زیادی می شود که این فرایند پدیده بیابان زایی را گسترش می دهد.
در بیابان های ایران میانگین سالانه ریزش باران کمتر از ۵۰ میلی متر است. بیابان ها و مناطق بیابانی روی هم حدود ۴۰ میلیون هکتار از اراضی ایران را در بر می گیرند. ۱۲ میلیون هکتار نیز ماسه ای بوده یا از شن و ریگ روان پوشیده شده اند. بارندگی در ایران یک سوم میانگین بارندگی جهان است درحالی که به دلیل قرارگرفتن بر روی کمربند خشکی جهان، تبخیر آب ۳ برابر میانگین جهانی است.
به گفته کارشناسان پیشروی و توسعه بیابان ها در جهان، زندگی بیش از ۲۵۰ میلیون نفر را در سراسر جهان مستقیماً به مخاطره انداخته است.
مرکز اطلاعات سازمان ملل متحد اعلام کرده است: «گسترش کویرها و خشکسالی، سالانه ۴۲ میلیارد دلار از ارزش تولیدات کشاورزی کاسته و باعث عدم امنیت غذایی، قحطی و فقر می شود. »

💡 این رویکرد از طریق همکاری در بهره‌‌وری منابع، از یک چرخه تولید حلقه بسته برای مقابله با مجموعه گسترده‌ای از چالش‌های زیست‌محیطی مانند آلودگی خاک و آب، بیابان زایی، حفظ گونه‌ها، مدیریت انرژی، کیفیت هوا و غیره استفاده می‌کند.

💡 بیابان پدیده‌ای است که روز به روز گسترش می‌یابد. بیابان‌زایی در کشورهای کم‌آب، خشک و نیمه خشک زنگ خطری است که باید جدی گرفته شود. از این رو به دلیل اهمیت موضوع ۲۷ خرداد ماه (۱۷ ژوئن) به عنوان روز جهانی بیابان زایی در سراسر جهان نام گذاری شده‌است. این روز برای اولین بار در سال ۱۹۹۷ میلادی نامگذاری شد.

💡 روز جهانی مبارزه با بیابان زایی و خشکسالی مراسمی است که هر ساله در ۱۷ ژوئن از سوی سازمان ملل برگزار می‌شود. هدف آن افزایش آگاهی از وجود بیابان‌زایی و خشکسالی، برجسته کردن روش‌های جلوگیری از بیابان‌زایی و بهبودی از خشکسالی است. جشن جهانی هر سال دارای تأکیدی منحصر‌به‌فرد و بدیع است که قبلاً ایجاد نشده بود.

💡 طرف عضو: پیمان قطب جنوب، پروتکل قطب جنوب- محیط زیست، تنوع زیستی، تغییر آب و هوا، بیابان زایی، گونه‌های در معرض خطر، ضایعات خطرناک، ممنوعیت آزمایش هسته ای، محافظت از لایه ازن، تالاب، شکار نهنگ

💡 طرف عضو: پیمان قطب جنوب، پروتکل قطب جنوب- محیط زیست، تنوع زیستی، تغییرات آب و هوا، تغییرات آب و هوایی-پروتکل کیوتو، بیابان زایی، گونه‌های در معرض خطر، اصلاح محیط زیست، ضایعات خطرناک، پروتکل کیوتو، قانون دریا، حفاظت از لایه ازن، آلودگی کشتی، تالاب

💡 بلیز عضو پیمان‌نامه‌های کنوانسیون بازل، کنوانسیون تنوع زیستی، کنوانسیون رامسر، سایتس، کنوانسیون پیشگیری از آلودگی دریایی با دفع زباله‌ها و موارد دیگر، کنوانسیون بین‌المللی تنظیم نهنگ، پیمان مونترال، مارپل ۷۸/۷۳، متحد کنوانسیون ملل در مورد قانون دریا، کنوانسیون سازمان ملل برای مبارزه با بیابان زایی و چارچوب پیمان‌نامه سازمان ملل در تغییر اقلیم است.