دانشنامه اسلامی
[ویکی اهل البیت] دانش پژوه کتابدار، کتابشناس، فهرست نگار، نسخه شناس، محقق، مصحح و صاحب نام در نشر متون ناشناخته زبان فارسی، استاد دانشگاه و عضو پیوسته فرهنگستان زبان فارسی در سال 1290 ش. در خانواده ای روحانی و هنرمند در آمل به دنیا آمد. جدش میرزا گل علی خطی خوش داشت و با نوشتن قرآن کریم زندگی پارسایانه ای را در دهکده "درکا" می گذراند. پدرش حاج میرزا احمد درکایی دیلارستاقی لاریجانی از مجتهدان و فقیهان بنام آمل و لاریجان بود.
دانش پژوه تحصیلات مقدماتی را نزد والدین و ملای مکتبی به نام میرزاعلی بارفروش و نیز در مدرسه های حاج علی کوچک، هاشمی، جامع و امام حسن عسکری در ناندل (روستایی در بخش لاریجان) و آمل فراگرفت. از دیگر استادان او مولی عبدالله یزدی، میرزا جلال اعتضادی خوشنویس آملی، شیخ ابوالحسن آملی، میرزا ابوالحسن آملی و میرزا عزیزالله طبرسی بودند.
مقارن تحصیل در دوره دوم متوسطه به صورت متفرقه مدتی را نیز در مدرسه صدر تهران که در سمت راست پله های در ورودی مسجد شاه بود به کسب علوم عقلی و نقلی گذراند.
پس از اتمام تحصیلات متوسطه و درگذشت پدرش، در هجده سالگی به مدرسه فیضیه قم رفت و از محضر استادانی چون میرزا ابوالفضل گلپایگانی، آخوند ملاعلی همدانی، آیت الله مرعشی، میرزا محمدعلی تهرانی، میرزا قوام لاریجانی، سید مصطفی کردمحله ای، شاه آبادی، آیت الله میرزا هاشم آملی و دیگران بهره گرفت.
پس از دو سال اقامت در قم به آمل بازگشت و نزد دو تن از مجتهدان آنجا به نام ابوالقاسم فرسیوی و آقا محمد غروی رینه ای مکاسب و رسائل شیخ مرتضی انصاری دزفولی را فراگرفت. در سفرهایی که از قم به تهران می کرد از درس استادان دیگری چون میرزا طاهر تنکابنی، میرزا یدالله کجوری، میرزا مهدی آشتیانی و عصار در دانشسرای عالی و سید حسن رستاقی در زمینه های مختلف علوم عقلی و نقلی استفاده می کرد.
دانش پژوه در سال 1316 به تهران آمد و وارد دانشکده معقول و منقول دانشگاه تهران شد و در سال 1320 موفق به دریافت لیسانس گردید.
اشتغال او به کتابداری در خرداد 1319 در دانشکده حقوق آغاز شد و از فروردین 1321 به دبیری دبیرستان های تهران و سپس به تدریس در دانشگاه نایل گشت. در بهمن 1331 به معاونت کتابخانه دانشکده حقوق منصوب گردید و نزدیک به 25 سال در این مقام فعالیت داشت. در آذر 1333 به ریاست کتابخانه کتب خطی دانشگاه تهران و در مهر 1334 به ریاست کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران که قبل از او برعهده منوچهر ستوده بود، منصوب شد؛ در خرداد 1343 به مشاورت فنی کتابخانه مرکزی و در تیر 1346 به عضویت کمیته این کتابخانه نایل گردید و در ضمن این تحولات، همچنان سمت معاونت کتابخانه دانشکده حقوق را نیز برعهده داشت.
وی در بهمن 1334 از طرف شورای دانشگاه تهران مأمور تدریس دروس "درایه الحدیث" و "فرهنگ ایرانیان" در دانشکده الهیات و معارف اسلامی شد.