مجمع الجزایر شمالگانی

{arctic archipelago} [اقیانوس شناسی] مجمع الجزایری بین کانادا و گرین لند

مجمع الجزایر شمالگانی ( Arctic Archipelago ) یا مجمع الجزایر قطبی کانادا گروهی از جزایر هستند که در شمال خاک اصلی منطقه شمال کانادا واقع شده اند. مجمع الجزایر شمالگانی در منتهی الیه شمالی قاره آمریکا واقع شده و این جزایر که تعدادشان ۳۶٬۵۶۳ جزیره است جمعاً ۱٬۴۲۴٬۵۰۰ کیلومتر مربع ( ۵۵۰ هزار مایل مربع ) مساحت دارند. مجمع الجزایر شمالگانی کانادا از نظر تقسیمات کشوری جزئی از نواحی شمال غرب و نوناووت هستند. در سمت باختر مجمع الجزایر قطبی کانادا، اقیانوس منجمد شمالی، در خاور آن گرینلند، خلیج بافین و تنگه دیویس قرار گرفته است. مجمع الجزایر شمالگانی از سوی جنوب به خلیج هادسون و خشکی اصلی کانادا محصور می گردند.
جزایر السمیر، ویکتوریا و بافین که به این مجمع الجزایر تعلق دارند از بزرگ ترین جزیره ها در جهان هستند. بزرگ ترین گروه جزایر در مجمع الجزایر شمالگانی، جزایر ملکه الیزابت هستند. این مجمع الجزایر نشان دهندهٔ برخی از تغییرات آب وهوایی و به ویژه تأثیرات گرم شدن زمین هستند. برخی تخمین ها امروزی با کمک رایانه نشان داده که ذوب شدن یخ ها در آنجا به میزان ۳٫۵ سانتیمتر ( ۱٫۴ اینچ ) می تواند به افزایش سطح دریا تا سال ۲۱۰۰ منجر شود. اختلاف نظرها در رابطه با وضعیت آبراهه های میان برخی از این جزایر باعث نگرانی کانادا در زمینهٔ اجرای مواردی همچون امنیت ملی، محیط زیست و حاکمیت ملی شده است به طور مثال، جزیرهٔ هانس در میان این مجمع الجزایر مورد مناقشه دو کشور دانمارک و کانادا است.

💡 گیاهان شمال کانادا، به تدریج به سمت جنگل‌های درخت کاج تا توندرا و به سمت زمین‌های لم یزرع قطب شمال، در شمال دور، کم و کمتر می‌شود. نواحی اصلی شمال کانادا به مجمع الجزایر شمالی گسترده‌ای که تعدادی از آنها، جزء بزرگ‌ترین جزایر دنیا هستند، احاطه شده‌اند.

💡 برآوردِ شمارِ جزیره در این مجمع الجزایر متفاوت بوده است. شماری که به طور گسترده پذیرفته شده، ۲۳۴ عدد است. گرچه از تعدادِ ۳۲۵ نیز نام برده شده است.

💡 اعتقاد بر این است که این مجمع الجزایر توسط کاپیتان جیمز کوک در طول اولین سفر کاوشی وی در سال ۱۷۶۹ نامگذاری شده است، ظاهراً این نامگذاری به افتخار انجمن سلطنتی، حامی اولین سفر کاوشی و بررسی علمی از جزایر بوده است. با این حال، کوک در یادداشت‌های خود نوشت که او جزایر را «انجمن» نامید به این دلیل که آنها به هم پیوسته‌اند.